Najnowsze komentarze

    Już wkrótce w Muzeum Ziemi

    Przełomowe odkrycie polskich paleontologów

    Przełomowe odkrycie polskich paleontologów

    W dniu 25 października 2019 r. w PAN Muzeum Ziemi w trakcie Konferencji Prasowej zostało ogłoszone przełomowe odkrycie polskich paleontologów, którego dokonał dr Daniel Tyborowski oraz jego zespół. Gwoździem programu była oficjalna prezentacja jednego z największych drapieżników jaki kiedykolwiek żył na terenie Polski!

    Doskonale zachowane skamieniałości wielkich gadów morskich z ery dinozaurów, spośród których najciekawsze są największe drapieżniki jakie kiedykolwiek żyły na terenie Polski, odkrył we wsi Krzyżanowice koło Iłży dr Daniel Tyborowski z Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk.

    „Podczas badań terenowych na nowym stanowisku paleontologicznym Krzyżanowice koło Iłży (północno-wschodnie obrzeżenie Gór Świętokrzyskich) odkryliśmy kilkaset szczątków kostnych sprzed 152 milionów lat (późna jura), które wykazują podobieństwo do gadów znanych ze słynnych stanowisk paleontologicznych z Wielkiej Brytanii, Szwajcarii czy Rosji” – powiedział dr Daniel Tyborowski.

    Skały wapienne występujące w nowym polskim stanowisku są datowane na epokę późnojurajską (152 miliony lat = późny kimeryd) – ich wiek oszacowano na podstawie skamieniałości. Grupa naukowców kierowana przez dr. Tyborowskiego odnalazła w nich zarówno rodzaje gadów zbliżone do występujących w Europie Południowej i Zachodniej, jak również takie, które spotyka się w Arktyce i Rosji.

    Około 152 miliony lat temu w umiarkowanie chłodnym i niezbyt głębokim późnojurajskim morzu bujnie rozwijały się organizmy zasiedlające strefę dna i toni wodnej. Wśród najliczniejszych znajdowały się misternie ornamentowane muszle olbrzymich ślimaków, które stanowiły podstawę tutejszego łańcucha pokarmowego. Największe z nich swą długością dochodziły do 30 centymetrów! Zwierzętami, które polowały na duże ślimaki były pierwotne żółwie morskie. Ich pancerze to najczęściej spotykane szczątki kostne w nowym stanowisku. W poszukiwaniu zdobyczy odmęty toni wodnej dostojnie penetrowały drapieżne gady morskie. Były wśród nich długoszyje elasmozaury oraz przodkowie współczesnych krokodyli, którzy dorastali do 7 metrów długości. Na szczycie łańcucha pokarmowego stały pliozaury – prawdziwe jurajskie superdrapieżniki. Odnalezione szczęki i zęby tych gadów świadczą o tym, że były to największe drapieżniki jakie kiedykolwiek żyły na terenie Polski!

    Nowe stanowisko w Krzyżanowicach jest na tyle bogate, że do jego badania niezbędne było stworzenie interdyscyplinarnego zespołu, kierowanego przez dr. Daniela Tyborowskiego. W jego skład wchodzą dr hab. Błażej Błażejowski z Instytutu Paleobiologii PAN,  prof. Andrzej Wierzbowski z Wydziału Geologii UW, prof. Bronisław A. Matyja z Wydziału Geologii UW oraz dr hab. Hubert Wierzbowski z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

    Pierwsze badania na stanowisku w Krzyżanowicach prowadzili badacze z Polskiej Akademii Nauk już w latach 60 XX. W tym czasie zespół pod kierownictwem prof. Zofii Kielan-Jaworowskiej, w składzie: dr hab. Teresa Maryańska, dr Gwidon Jakubowski oraz prof. Magdalena Borsuk-Białynicka, odnalazł szczątki kostne należące do żółwi i pliozaurów, które znajdują się w zbiorach Muzeum Ziemi w Warszawie.

    Przyszłe badania paleontologiczne i geologiczne skamieniałości z Krzyżanowic kierowane będą przez Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Pierwszym efektem prac naukowców jest dostępna on-line publikacja w prestiżowym periodyku naukowym „Proceedings of the Geologists’ Association”, dotycząca przedstawienia nowej fauny gadów jurajskich na tle innych stanowisk z wielkimi gadami z Europy. Autorami publikacji są dr Daniel Tyborowski oraz dr hab. Błażej Błażejowski.

    Polska Agencja Prasowa – materiał filmowy

    Program Pierwszy Polskiego Radia – audycja radiowa

    Fot. Darek Nast

    Królestwo bursztynu

    Królestwo bursztynu

    Wystawa objazdowa ze zbiorów PAN Muzeum Ziemi w Warszawie

    W Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu od 16 października 2019 prezentowana jest wystawa pt. „Królestwo bursztynu” ze zbiorów Polskiej Akademii Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie. Wystawa wyjaśnia pochodzenie i właściwości bursztynu bałtyckiego, jak również występowanie i wykorzystanie tego cennego surowca. Na ekspozycji zobaczyć można efekt pracy bursztynników oraz dowiedzieć się w jaki sposób wykorzystywany jest bursztyn w medycynie konwencjonalnej i ludowej oraz w przemyśle kosmetycznym. Zaprezentowane zostały również kopalne żywice ze świata, a także imitacje bursztynu z XX i XXI wieku. Zagadnieniom poruszanym na wystawie towarzyszą plakaty oraz plansze edukacyjne.

    Wystawa będzie czynna do 12 stycznia 2020 r.

    MUZEUM IM. JACKA MALCZEWSKIEGO W RADOMIU
    26-600 Radom, Rynek 11

    Nowe warsztaty w Ofercie Edukacyjnej

    Nowe warsztaty w Ofercie Edukacyjnej

    Wszyscy jesteśmy jedną rodziną. O ewolucji i systematyce organizmów

    Warsztaty dla klas licealnych/techników

    Czas trwania: ok. 90 min. (w tym ok. 50-60 min. prezentacja multimedialna, 30-40 min. część warsztatowa)

    Maksymalna liczba osób: 20

    Poza odświeżeniem, wzbogaceniem i ugruntowaniem wiedzy o ewolucji biologicznej, głównym zadaniem niniejszych zajęć jest zapoznanie młodzieży ze współczesnymi poglądami na systematykę organizmów żywych.

    Zajęcia rozpoczynają się od prezentacji multimedialnej, w trakcie której zostają przedstawione podstawowe informacje o mechanizmach ewolucji biologicznej oraz o powstawaniu nowych gatunków. Zostają wyjaśnione zagadnienia doboru naturalnego, doboru płciowego oraz różnych typów specjacji (powstawania nowych gatunków). W dalszej części prezentacji zajmujemy się systematyką i taksonomią organizmów żywych. Począwszy od klasycznego, Linneuszowskiego podziału świata żywego, przechodzimy do zagadnienia wpływu naszej wiedzy o ewolucji na współczesne podejście do problemu taksonomii i systematyki, od której oczekuje się odzwierciedlania realnych pokrewieństw między organizmami. W kolejnej części prezentacji, młodzież ma okazję zapoznać się z podstawami kladystyki – obecnie najbardziej rozpowszechnionej metody badania pokrewieństw i ewolucji.

    W ramach krótszej części warsztatowej, młodzież ma sposobność samodzielnego skonstruowania prostego drzewa filogenetycznego (diagramu pokrewieństw) na podstawie ilustracji małej grupki fikcyjnych stworzeń.

    Michał Loba