Najnowsze komentarze

    Szablozębne koty i ich przodkowie

    Szablozębne koty i ich przodkowie

    Szablozębne koty i ich przodkowie

    WYKŁAD ONLINE

    Historia ewolucji kotowatych (Felidae) rozpoczęła się na przełomie oligocenu i miocenu, czyli około 25 mln lat temu. W trakcie wykładu dowiedzą się Państwo m.in. jak wyglądał, czy też jaka była dieta oligoceńskiego pra-kota, który większość czasu spędzał w koronach drzew. A także, jak późniejsze zmiany klimatyczne wpłynęły na przebieg ewolucji tej niezwykle ciekawej grupy drapieżnych ssaków. Najnowszy wykład z cyklu „Środowe spotkania z dziejami Ziemi” dostępny jest w serwisie YouTube na kanale Wszechnica.

    Polecamy również artykuł dr Daniela Tyborowskiego pt. „Pradawne dzieje wielkich kotów cz.1”, który ukazał się na stronie Wydawnictwa Copernicus Center Press.

    „Środowe spotkania z dziejami Ziemi” to cykl wykładów online o tematyce paleontologicznej, które prowadzi dr Daniel Tyborowski. Wykłady odbywają się na żywo w każdą środę o godz. 18:00. Zapraszamy serdecznie!

     

    ▶️  Środowe spotkania z dziejami Ziemi – poprzednie wykłady

    O ssakach drapieżnych

    O ssakach drapieżnych

    Część 1: Początki drapieżnych i psokształtne

    Wśród różnorodnych zwierząt, jakie żyją obecnie na naszej planecie, jak i pośród tych kopalnych, drapieżniki zawsze budziły w ludziach swoistą mieszankę lęku i fascynacji. Kiedy myślimy o przeszłości geologicznej, zapewne od razu przed oczami wyobraźni stają nam „krwiożercze” tyranozaury. Z kolei, kiedy myślimy o współczesnej przyrodzie, zapewne przyjdzie nam do głowy lew lub wilk. Te ostatnie dwa gatunki są przedstawicielami dużej i wiekowej linii ewolucyjnej ssaków – drapieżnych (Carnivora).

    Słowo „drapieżne” budzi automatycznie pewne skojarzenia. Przywodzi na myśl wspomnianych już dużych mięsożerców. W znaczeniu grupy systematycznej zwierząt, drapieżne mieszczą w sobie jednak całe spektrum różnych form, z których nie wszystkie są aż tak „krwiożercze”, jak te już przywołane. Grupa liczy około 296 współcześnie żyjących gatunków zgrupowanych w 14 rodzin. Kotowate (Felidae) i psowate (Canidae) to tylko dwie spośród nich. Do drapieżnych należało też kilka grup kopalnych, które nie pozostawiły po sobie żyjących potomków.

    Czytaj więcej… O ssakach drapieżnych. Część 1

    dr Michał Loba

    Niedźwiedź jaskiniowy (Ursus spelaeus, Ursini, Ursinae, Ursidae) był bardzo podobny do niedźwiedzia brunatnego. Od swojego kuzyna odróżniał się przede wszystkim nieco większymi rozmiarami, stromo wznoszącym się czołem i zębami. Miał nawet bardziej rozbudowane zęby trzonowe, a przedtrzonowce (poza czwartym) zanikły u niego całkowicie. Ryc. Michał Loba, PAN Muzeum Ziemi w Warszawie

    O porcelankach nie z porcelany

    O porcelankach nie z porcelany

    Spośród wszystkich rodzin ślimaków morskich najbardziej popularne i cenione są porcelanki (Cypraeidae Rafinesque, 1815). Ich muszle, przypominające jajo ze spłaszczonym spodem przeciętym ząbkowanym szczelinowatym ujściem, w zależności od gatunku osiągają od 1 do 19 cm wysokości. Skrętka jest zazwyczaj niewidoczna, gdyż u dorosłych osobników obejmuje ją całkowicie ostatni skręt. Muszle porcelanek podziwiane są ze względu na gładką, błyszczącą powierzchnię, często pięknie ubarwioną i wzorzystą. Są one wytworami fałdów skórnych zwanych płaszczem, zaś ich podstawowym budulcem jest węglan wapnia w postaci aragonitu. Kiedy zwierzę jest aktywne, dwa fałdy płaszcza wysunięte z muszli całkowicie lub częściowo ją otaczają. To one wyznaczają kolorystyczny wzór muszli, reperują ją i powiększają, chronią przed przyrastaniem organizmów morskich oraz zabezpieczają jej błyszczącą powierzchnię, która staje się matowa, jeżeli pozostaje przez długi czas eksponowana w otaczającej wodzie.

    Czytaj więcej… O porcelankach nie z porcelany [pdf]

    Ewa Nosowska

    30 marca 2021

    30 marca 2021

    90 urodziny świętuje dziś prof. dr hab. Zbigniew Wójcik, emerytowany pracownik PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, geolog i speleolog, a także badacz historii geologii i znawca dziejów nauki XVIII i XIX wieku.

    Profesor Wójcik jest absolwentem Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. W 1963 r. obronił pracę doktorską pt. „Klastyczne osady jaskiń Tatr polskich”, a w 1990 r. otrzymał tytuł profesora. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych i w latach sześćdziesiątych był jednym z bardziej aktywnych speleologów polskich, działającym zwłaszcza w Tatrach i na Syberii (gdzie prowadził także badania geologiczne na powierzchni). Zajmował się także badaniem dziejów polskich naukowców zesłanych na Syberię. Jest autorem wielu prac naukowych i popularnonaukowych.

    Profesor Zbigniew Wójcik jest członkiem i aktywnie uczestniczy w pracach gremiów naukowych: Komisji Badań nad Historią Syberii Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN, Polsko-Rosyjskiej Komisji Historycznej i Komitetu Badań Polarnych PAN.

    W 2016 r. prof. Zbigniew Wójcik otrzymał tytuł honorowego członka Międzynarodowej Komisji Historii Nauk Geologicznych (INHIGEO). Za całokształt pracy i twórczości naukowej został doceniony specjalną nagrodą „Przeglądu Wschodniego” za rok 2008.

    Pragniemy złożyć Panu Profesorowi serdeczne życzenia urodzinowe, zdrowia, spełnienia marzeń oraz dalszych sukcesów naukowych.

    Dyrekcja wraz z załogą Muzeum Ziemi