Duch miejsca

Willa B. Pniewskiego będąca częścią PAN Muzeum Ziemi w Warszawie to miejsce niezwykłe, naznaczone historią naszego miasta i historią osobistą jego mieszkańców. Postanowiłyśmy stworzyć cykl nowych prac, które oddawałby ducha tego miejsca tak, jak go odczuwamy, tak jak oddziałuje na nas nie tylko przez opowieść, ale także przez zmysły. Pojawiły się trzy wątki: związek z obecną funkcją muzealną, wątek powstańczej historii i zniszczenia miasta oraz nawiązania do prywatnej funkcji mieszkalnej małżeństwa architektów, którzy nadali temu wnętrzu niepowtarzalny, intymny, zachowany do dziś charakter. Zbiory Muzeum Ziemi odzwierciedlają działanie żywiołów: powietrza, wody i ognia – dały one impuls do kreatywnego użycia różnych materii. Pierwszy „ziemny” wątek to kamienie, które na różny sposób pojawiają się w pracach naszej trójki. Są to kamienie zbierane latami na nadmorskich plażach (J. Krzysztoń), kamienie odtwarzane na podobieństwo naturalnych (A. Michniewicz) oraz kamienie wyimaginowane (B. Jaroszewicz – Fogler). Używamy ich na różne sposoby ukazując ich związki z żywiołami. W pracach J. Krzysztoń pojawiają się ślady ognia, który niszczy ale towarzyszy także zjawiskom wulkanicznym kształtującym nasz glob. Jest żywiołem każdej wojny, czego doświadczyła willa jak i całe nasze miasto. W pokoju na górze zobaczymy prace autorki powstałe ze zniszczonych resztek. Wynikają one z próby ogarnięcia destrukcji, bezradnego uporządkowania tego, co pozostało. W pracach Anny i Bogny obecny oraz nader ważny jest motyw dywanu i kilimu. To zresztą stały wątek w ich twórczości. Autorki nawiązują do estetyki lat trzydziestych, czasu powstawania budynku ( 1934-1935),odwołując się do jego funkcji mieszkalnej ale zadają również pytanie o współczesną estetykę oraz eksperymentują z formą i materiałem. W wielu pracach twórczą materią staje się filc (często z recyklingu) oraz różne supermarketowe materiały (szczególnie obecne u Bogny i Anny). Wykorzystanie tych środków wiąże się z potrzebą dbałości o środowisko poprzez twórcze zagospodarowanie zużytej materii.

Joanna Krzysztoń