Władysław Zych. Szklane głowy

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie oraz Fundacja JMS zapraszają na wystawę Władysław Zych. Szklane głowy.

Wystawa  czynna od 13 listopada do 31 grudnia 2026 r. w godzinach otwarcia PAN Muzeum Ziemi.

Kurator: Cezary Lisowski

Szklane prace Zycha

Pod koniec lat 50. XX wieku malarz i ceramik Władysław Zych (1900–1964) zaczął tworzyć swoje pierwsze szklane prace. Zafascynowany szkłem antycznym, zainteresował się nie tyle formami naczyń pochodzących z wykopalisk, ile widocznymi na nich śladami upływu czasu: zmianami barwy i struktury, deformacjami i rozpadem. Podobne efekty próbował uzyskać, eksperymentując z masą szklaną. W ciągu zaledwie kilku lat w warszawskiej Hucie „Targówek” powstała oryginalna kolekcja „starożytności”, którą dziś odkrywamy na nowo.

Cykl Głów

Wystawa Szklane głowy jest pierwszą od 1964 roku prezentacją twórczości Zycha i zarazem najobszerniejszym dotąd pokazem jego prac. Jej centrum stanowi cykl Głów – jedno z najbardziej niezwykłych osiągnięć powojennego szkła artystycznego, a jednocześnie fenomen na tle polskiej rzeźby lat 50. i 60. XX wieku. To seria portretów anonimowych postaci, w których uwagę zwracają deformacje twarzy i ich silna ekspresja. Widać w nich kontynuację przedwojennych zainteresowań Zycha biologią, medycyną i ludzkim ciałem, obecnych już w jego wczesnej twórczości malarskiej.

Pokaz obejmuje także szklane prace Zycha o charakterze dekoracyjno-użytkowym oraz materiały z rodzinnego archiwum.

Willa Bohdana Pniewskiego

Ważnym kontekstem wystawy jest także miejsce jej prezentacji – Willa Bohdana Pniewskiego. Zych, wieloletni asystent architekta, pracował w willi, a jedna z jego Głów zdobiła jej wnętrze. Wystawa przypomina również ceramiczną i projektową twórczość Zycha, związaną z jego współpracą z Pniewskim. Prezentowane na niej są m.in. projekty i realizacje mozaik oraz kompozycji ceramicznych przeznaczonych do Domu Chłopa i budynków Sejmu RP.