Roślinność neogenu
Kenozoik, ostatnia era w dziejach Ziemi, rozpoczął się 66 milionów lat temu. Po gorącym paleogenie, klimat neogenu stopniowo się ochładzał i osuszał. W miocenie był jeszcze bardzo ciepły i wilgotny, dzięki czemu na lądach dominowały bujne lasy. Natomiast pod koniec pliocenu klimat zaczął przypominać ten, jaki mamy obecnie, do tego we wnętrzach kontynentów znacznie się osuszył, przez co rozwinęły się tam rozległe bezdrzewne formacje roślinne.
Klimat miocenu, a także ukształtowanie geograficzne Europy Środkowej i Polski w tym czasie sprzyjały rozwojowi rozległych bagien, których pozostałościami są bogate złoża węgli brunatnych oraz bardzo liczne skamieniałości roślin.
W neogenie roślinność leśna Europy nie przypominała dzisiejszej, składem i strukturą bliższa była tej, znanej współcześnie z obszarów Ameryki Północnej i Azji Wschodniej. Na początku miocenu w lasach Europy Środkowej bardzo duży udział, czasem dominujący, miały drzewa wiecznie zielone, a miejscami dość częste były palmy. Jednak, pod koniec miocenu i w pliocenie, w wyniku postępującego ochłodzenia klimatu były stopniowo wypierane przez gubiące liście rośliny klimatu umiarkowanego. Nie spowodowało to jednak drastycznego zubożenia lasów Europy, a jedynie zmianę ich składu. W miocenie występowało jeszcze wiele rodzajów roślin wymarłych i takich, które współcześnie nie występują już w Europie – do początków plejstocenu większość z nich wymarła lub schroniła się na południu, w tak zwanych ostojach.
Szczątki roślin znajdowane podczas wydobycia węgla brunatnego świadczą o bogactwie i odmienności ówczesnej roślinności bagiennej. Tak jak współcześnie, roślinność ta różnicowała się, tworząc tak zwane zbiorowiska, a różne ich typy tworzyły się w zależności od rodzaju podłoża i jego wilgotności. W najbardziej podmokłych środowiskach rozwijały się szuwary, w pośrednich występowały lasy bagienne i zbiorowiska krzewiaste, a najmniej podmokłe środowiska zasiedlały lasy łęgowe.
Neogene Vegetation
The Cenozoic, the most recent era in the Earth’s history, began 66 million years ago. After the warm Paleogene, the Neogene climate gradually cooled and dried. During the Miocene, the climate remained very warm and humid, allowing lush forests to dominate the land. By the end of the Pliocene, however, the climate had begun to resemble the one we know today, becoming significantly drier in the continental interiors, where vast, treeless plant formations emerged.
The warm Miocene climate, along with the geography of Central Europe and Poland at that time, supported extensive swamps, remnants of which are preserved today in rich lignite deposits and numerous plant fossils.
The Neogene forests in Europe were quite different from today’s. In composition and structure, they were more like modern forests in North America and East Asia. The early Miocene forests in Central Europe were often dominated by evergreen trees, with palms being fairly common in some areas. However, at the end of Miocene and in Pliocene, the climate cooled and evergreen trees were gradually replaced by deciduous plants typical of temperate regions. This change did not lead to a dramatic loss of plant diversity in European forests, but rather to a shift in their composition. The Miocene still hosted many now-extinct plant genera and species no longer found in Europe; by the early Pleistocene, most of these had either gone extinct or retreated to southern havens known as refugia.
Plant remains found during lignite exploitation reveal the diversity and unique nature of swamp vegetation from that period. Much like today, this vegetation was highly specialized, forming distinct plant communities that varied based on soil type and moisture. In the wettest environments, reed beds thrived; swamp forests and shrub communities grew in intermediate areas, while riparian forests developed in the drier wetlands.