Autor: Michał Kazubski

zlodowacenie-wisly-EN-QR

zlodowacenie-wisly-EN-QR

GREAT MAMMALS OF THE ICE AGE

The Vistulian Glaciation

115,000–11,700 years ago

Vistulian glaciation landscape

During the Vistulian glaciation, the northern part of present-day Poland lay beneath an ice sheet. In the ice-free areas, steppe-tundra developed, dominated by grasses and other herbaceous plants, along with shrubby willows (Salix). This ‘mammoth steppe’, as it is called, provided vast grazing lands not only for the woolly mammoth (Mammuthus primigenius), but also for the woolly rhinoceros (Coelodonta antiquitatis), musk ox (Ovibos moschatus), steppe bison (Bison priscus) and reindeer (Rangifer tarandus). During the Last Glacial Maximum (26,000–20,000 years ago) the climate became especially harsh, and over large areas the steppe-tundra gave way to polar desert.

interglacjal-eemski-EN-QR

interglacjal-eemski-EN-QR

GREAT MAMMALS OF THE ICE AGE

The Eemian Interglacial

130,000–115,000 years ago

Eemian interglacial landscape

The Eemian (also known as the Riss–Würm interglacial, among other local names) was one of the warmest interglacials of the last 800,000 years. One indication of what the climate was like at the time is the range of the common hippopotamus (Hippopotamus amphibius) – the same species that lives in Africa today – whose fossils have been found across much of Europe, as far north as Yorkshire in northern England.

Present-day Poland was then covered by forests dominated by deciduous trees such as oak, lime, hornbeam and elm, with shrubs including hazel. Holly and boxwood also grew here. The warm, humid climate supported numerous lakes. Mammal remains from this period are often found in lake sediments, which favoured the preservation of bone. Animals living in Poland during the Eemian included the huge straight-tusked elephant (Palaeoloxodon antiquus) and Merck’s rhinoceros (Stephanorhinus kirchbergensis), as well as species still found here today, such as red deer (Cervus elaphus), roe deer (Capreolus capreolus) and wild boar (Sus scrofa).

plejstocen-EN-QR

plejstocen-EN-QR

GREAT MAMMALS OF THE ICE AGE

The Pleistocene

Woolly mammoth in a Pleistocene landscape

The Pleistocene, popularly known as the Ice Age, is the geological epoch that lasted from about 2.58 million to 11,700 years ago. It was followed by the Holocene, the epoch we live in today. Together, the Pleistocene and the Holocene make up the Quaternary Period, the most recent chapter of Earth’s history.

The Pleistocene saw a series of glaciations: periods of markedly colder climate when the ice sheets of Earth’s polar regions were far more extensive than they are today. These glaciations have different names in different regions. The most recent, for example, is known as the Vistulian (or Weichselian) in northern Europe, the Würm in the Alps and the Wisconsin in North America. The Vistulian glaciation – named after the Vistula River – lasted from about 115,000 to 11,700 years ago. Its end is taken to mark both the close of the Pleistocene and the beginning of the Holocene.

These glacial periods were separated by intervals of relatively warmer climate, called interglacials. The last of these within the Pleistocene, the Eemian interglacial, lasted from about 130,000 to 115,000 years ago.

Although the retreat of the last ice sheets marks the start of the Holocene as a separate geological epoch, the glacial–interglacial cycle characteristic of the Quaternary is thought to be continuing. On this view, the present warm period is an interglacial phase which, in the natural course of the cycle, could be followed by another period of severe cooling and the advance of ice sheets. The Holocene can therefore be seen as simply the latest interglacial in a long series stretching back through the Quaternary.

Without human influence, the next glaciation would probably naturally begin in about 50,000 years’ time, driven mainly by cyclical changes in Earth’s orbit. Human carbon dioxide emissions, however, could delay its onset by tens of thousands of years – and if concentrations remain high, by even 100,000 years or more.

„Manifesty” – wystawa malarstwa Marii Kiesner

„Manifesty” – wystawa malarstwa Marii Kiesner

„Manifesty”

Maria Kiesner

AN Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę Marii Kiesner „Manifesty”

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę Marii Kiesner „Manifesty”, prezentowaną w wyjątkowej przestrzeni – domu własnym Bohdana Pniewskiego, jednym z najciekawszych warszawskich domów-manifestów.

Wystawa poświęcona jest architekturze – tematowi, który od lat zajmuje ważne miejsce w twórczości artystki. Ekspozycja zestawia jej najnowsze obrazy z pracami powstałymi wiele lat temu, tworząc dialog pomiędzy różnymi etapami twórczości.

Łączy je motyw domów projektowanych przez architektów – budynków, które są czymś więcej niż tylko użytkową przestrzenią. Stają się manifestami ich twórców: ideami przełożonymi na ściany, okna, proporcje, światło i przestrzeń. Są miejscem eksperymentu, testowania pomysłów i przestrzenią twórczej wolności.

„Manifesty” są również próbą ponownego spojrzenia na własny dorobek. Artystka wraca do wcześniejszych obrazów, zestawia je z najnowszymi pracami i sprawdza, co wydarzyło się pomiędzy nimi na przestrzeni lat.

Nieprzypadkowo ta formalna gra odbywa się właśnie w domu własnym Bohdana Pniewskiego. Budynek Polskiej Akademii Nauk przy Alei Na Skarpie nie do końca wpisuje się w ścisłą definicję domu-manifestu, jednak bez wątpienia pozostaje manifestacją talentu, wyobraźni i rozmachu swojego słynnego właściciela.

Kuratorką wystawy jest Patrycja Jastrzębska – historyczka sztuki, popularyzatorka architektury przedwojennego i powojennego modernizmu, redaktorka prowadząca portal „Tu było, tu stało” oraz prezeska Stowarzyszenia Masław.

Małgorzata Minchberg, Stefan Paruch „Z natury rzeczy” Wystawa w ramach Warsaw Gallery Weekend 2026

Małgorzata Minchberg, Stefan Paruch „Z natury rzeczy” Wystawa w ramach Warsaw Gallery Weekend 2026

„Z natury rzeczy”

Małgorzata Minchberg, Stefan Paruch

Wystawa w ramach Warsaw Gallery Weekend 2026

Główną bohaterką wystawy „Z natury rzeczy” jest Ziemia – jej przemiany, zachodzące w niej procesy oraz różne formy istnienia.

Małgorzata Minchberg i Stefan Paruch podejmują refleksję nad cyklicznością procesów przyrodniczych, współodpowiedzialnością człowieka wobec biosfery oraz możliwością symbiotycznego współistnienia różnych istot żywych na tej samej planecie.

Obrazy Stefana Parucha, inspirowane dawnymi ilustracjami geologicznymi, ukazują procesy erozji, degradacji gleby, utraty retencji wody oraz zmian wywołanych działalnością człowieka. Diagramowy charakter prac łączy język nauki z metaforą natury.

Obiekty rzeźbiarskie Małgorzaty Minchberg powstają w dialogu z naturalnymi i cywilizacyjnymi procesami zachodzącymi na Ziemi. W jej pracach destrukcja materii staje się aktywnym uczestnikiem procesu kreacji.

Za pomocą różnych języków artystycznych oraz skali prac artyści podejmują temat przeobrażeń środowiska naturalnego. Wystawę w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie współtworzą obrazy, rysunki, kompozycje rzeźbiarskie oraz wielkoformatowa instalacja.

Czas trwania wystawy:
18–20 września 2026
Miejsce:
PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja Na Skarpie 27, Willa Pniewskiego
Godziny otwarcia:
Podczas Warsaw Gallery Weekend:
piątek–sobota, godz. 11:00–19:00
W pozostałe dni:
zgodnie z godzinami otwarcia Muzeum Ziemi


Małgorzata Minchberg

Artystka wizualna, magistra rzeźby, doktora pedagogiki, kuratorka. Studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Laureatka Impulsu Kultury 2021, Nagrody EFC im. Romana Czerneckiego 2019 oraz, kilkakrotnie, Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej za projekty artystyczno-edukacyjne.

Uczestniczka licznych sympozjów rzeźbiarskich i międzynarodowych rezydencji artystycznych.

Stefan Paruch

Artysta wizualny. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie studiował m.in. w Gościnnej Pracowni Leona Tarasewicza, oraz Wyższego Studium Montażu w PWSFTViT w Łodzi.

Profesor w Instytucie Edukacji Artystycznej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.

Laureat Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej 2019, stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2018 roku oraz ZAiKS w 2025 roku.

Jego prace znajdują się m.in. w kolekcji Muzeum Warszawy.

PROGRAM

Warsaw Gallery Weekend 2026 w PAN MUZEUM ZIEMI

18–20 września 2026

Uroczyste otwarcie wystawy „Z natury rzeczy”

18.09.2026 (piątek), godz. 17:00

Oprowadzania autorskie

26.09.2026 (sobota), godz. 14:00
Oprowadzanie autorskie ze Stefanem Paruchem

03.10.2026 (sobota), godz. 14:00
Oprowadzanie autorskie z Małgorzatą Minchberg

Wydarzenie towarzyszące

10.10.2026 (sobota), godz. 13:00
„Czy Ziemia rzeczywiście jest niebieską kulą? Prototypowanie planety”
Warsztaty dla osób w każdym wieku.


Jacek Kozłowski 1943-2025 Biżuteria i małe formy rzeźbiarskie – wystawa czasowa

Jacek Kozłowski 1943-2025 Biżuteria i małe formy rzeźbiarskie – wystawa czasowa

Jacek Andrzej Kozłowski (1943–2025)

Biżuteria i małe formy rzeźbiarskie

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę „Jacek Andrzej Kozłowski (1943–2025). Biżuteria i małe formy rzeźbiarskie”, prezentującą wyjątkowy obszar twórczości artysty, rzeźbiarza, malarza, grafika, projektanta i pedagoga.

Twórczość Jacka Andrzeja Kozłowskiego cechowała niezwykła różnorodność technik i materiałów. Z pełną swobodą posługiwał się kamieniem, drewnem i metalem, a równolegle rozwijał zainteresowania malarstwem, ceroplastyką, witrażownictwem, grafiką i projektowaniem biżuterii artystycznej. Niezależnie od medium pozostawał wierny idei świadomego dialogu z materią, traktując warsztat jako integralną część procesu twórczego.

Szczególne miejsce w jego dorobku zajmowała rzeźba. Również wtedy, gdy tworzył obiekty niewielkich rozmiarów, myślał jak rzeźbiarz. Jego biżuteria ma charakter miniaturowych rzeźb – autonomicznych obiektów artystycznych, w których ważne są rytm, ciężar, faktura i symboliczny wymiar materiału.

Artysta uważał, że wszystkie kamienie są szlachetne. Każdy fragment skały traktował jako wyjątkowy i wymagający uważnego poznania. Pracę poprzedzała długa analiza formy, barwy i struktury materiału, a dopiero później następowało poszukiwanie właściwego sposobu jego opracowania.

Prezentowana wystawa ukazuje świat form kameralnych, ale nasyconych emocją i refleksją nad naturą materii. Patynowany metal, kość, drewno, muszle i minerały nie są tu jedynie tworzywem, lecz stają się pełnoprawnymi elementami kompozycji. W wielu pracach widoczna jest fascynacja estetyką artefaktu – przedmiotami sprawiającymi wrażenie odnalezionych poza czasem, osobistych talizmanów, znaków pamięci czy fragmentów nieistniejących rytuałów.

Biżuteria Jacka Kozłowskiego nie dominuje osoby, która ją nosi, ale współistnieje z nią. Pełnego znaczenia nabiera dopiero w ruchu, świetle i bezpośrednim kontakcie z człowiekiem. To sztuka wymagająca bliskości i uważności.

Ekspozycja prezentuje wybór prac z różnych okresów działalności artysty. Biżuteria została pokazana w układzie chronologicznym obejmującym lata 60. i 70., lata 80. i 90. oraz lata dwutysięczne. Można zobaczyć obiekty wykonane m.in. z miedzi, mosiądzu i srebra, a także z drewna, muszli, kości oraz kamieni – chryzoprazów, jaspisów i granitów.

Prezentacji biżuterii towarzyszą małe formy rzeźbiarskie w granicie i bazalcie oraz odlewy wykonane metodą na tracony wosk. Każda z prac powstawała ręcznie. Kozłowski sam wykonywał nie tylko zasadniczą formę obiektu, ale również jego łańcuchy, zapinki i zatrzaski. W swojej pracowni toczył, odlewał, wycinał, polerował i lutował, wykorzystując zarówno tradycyjne techniki jubilerskie i rzeźbiarskie, jak i własne rozwiązania warsztatowe.

Mimo niewielkich rozmiarów prezentowane prace mają wyjątkową siłę wyrazu. W ich organicznych, niekiedy szkicowych formach można odnaleźć czułość, humor, ironię i uważną obserwację codzienności. Inspiracją dla Kozłowskiego były literatura, przyroda, rozmowy z bliskimi i przyjaciółmi oraz wydarzenia rodzinne.

Dorobek Jacka Andrzeja Kozłowskiego pozostaje świadectwem artystycznej konsekwencji, mistrzostwa warsztatowego i nieustannego poszukiwania nowych środków wyrazu. Jego dzieła łączą siłę rzeźbiarskiej formy z wyjątkową wrażliwością na materiał i pozostają opowieścią o pamięci materii, sile prostoty oraz potrzebie nadawania formie znaczenia.

„Był wyjątkowy dla każdego i każdy czuł się przy nim wyjątkowym”.

Czas trwania wystawy:
4 września do 24 października 2026 roku
Godziny otwarcia:
 zgodnie z godzinami otwarcia Muzeum Ziemi

Jacek Andrzej Kozłowski (1943–2025)

Jacek Andrzej Kozłowski był rzeźbiarzem, malarzem, grafikiem, projektantem i pedagogiem. Urodził się w 1943 roku w Wilanowie. Jego pierwszym nauczycielem był ojciec, artysta malarz Tadeusz Kozłowski.

Edukację artystyczną rozpoczął w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem, gdzie kształcił się pod kierunkiem wybitnych twórców polskiej sztuki XX wieku – Tadeusza Brzozowskiego, Antoniego Rząsy i Władysława Hasiora. Następnie studiował w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu w pracowni prof. Wacława Twarowskiego, uzyskując dyplom z wyróżnieniem.

Brał udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą. Jego prace znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych w kraju oraz m.in. w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Japonii, Australii, Włoszech, Holandii, Belgii, Danii i Austrii.

Ważnym obszarem jego działalności była również pedagogika. Przez blisko dwadzieścia lat był wykładowcą Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, gdzie prowadził zajęcia z zakresu sztuk pięknych, w tym autorską pracownię tzw. technik twardych. Jego działalność dydaktyczna opierała się na przekonaniu, że opanowanie warsztatu stanowi fundament twórczej wolności.

Dla Akademii Pedagogiki Specjalnej zaprojektował i wykonał również ceremonialne łańcuchy rektorskie.

Wystawy fotografii Doroty Kyci i Finna Nielsena

Wystawy fotografii Doroty Kyci i Finna Nielsena

Dorota Kycia i Finn Nielsen

wystawy fotografii

Od 28 sierpnia 2026 roku w Centrum Wystawowym FIAP w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie prezentowane są dwie wystawy fotograficzne autorstwa Doroty Kyci i Finna Nielsena.

„Dzieci świata” to wystawa fotografii Doroty Kyci, prezentująca portrety dzieci wykonane w różnych częściach świata.

Drugą ekspozycją jest „A Life with Nature Down Memory Lane” – autorska wystawa duńskiego fotografa Finna Nielsena, poświęcona naturze i fotograficznym wspomnieniom autora.

Obie wystawy można oglądać w zabytkowych wnętrzach Willi Pniewskiego, będącej siedzibą Centrum Wystawowego FIAP w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.

Czas trwania wystawy:
28.08.2026–13.08.2026

Miejsce:
PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja Na Skarpie 27, Willa Pniewskiego

Godziny otwarcia:
zgodnie z godzinami otwarcia PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.

Od Hartwiga do współczesnych polskich artystów FIAP – wystawa fotografii

Od Hartwiga do współczesnych polskich artystów FIAP – wystawa fotografii

Od Hartwiga do współczesnych polskich artystów FIAP

wystawa fotografii

„Od Hartwiga do współczesnych polskich artystów FIAP” to zbiorowa wystawa fotografii prezentująca przekrój polskiej twórczości fotograficznej – od uznanych mistrzów minionych dekad po współczesnych autorów związanych z Międzynarodową Federacją Sztuki Fotograficznej FIAP.

Na ekspozycji prezentowane są m.in. fotografie Edwarda Hartwiga, jednego z najważniejszych polskich fotografów XX wieku, wypożyczone ze zbiorów Muzeum Fotografii w Krakowie. Towarzyszą im prace współczesnych polskich artystów uhonorowanych tytułami artystycznymi FIAP, pokazujące różnorodność kierunków, tematów i środków wyrazu obecnych we współczesnej fotografii.

Wystawa jest próbą zestawienia dorobku polskiej fotografii historycznej ze współczesną twórczością autorów aktywnych na międzynarodowej scenie fotograficznej. Pozwala spojrzeć na zmieniający się język fotografii, a jednocześnie dostrzec ciągłość tradycji i znaczenie polskich twórców w rozwoju tej dziedziny sztuki.

Ekspozycji głównej towarzyszą dwie wystawy indywidualne: „Dzieci świata” Doroty Kycia oraz „A Life with Nature Down Memory Lane” Finna Nielsena z Danii.

Wystawa została przygotowana w związku z inauguracją działalności Centrum Wystawowego FIAP w Polsce, działającego przy PAN Muzeum Ziemi w Warszawie. Centrum jest częścią międzynarodowej sieci FIAP Exhibition Centers i będzie miejscem prezentacji fotografii polskiej i światowej, a także spotkań i wydarzeń poświęconych sztuce fotograficznej.

Katalog wystawy dostępny poniżej.

Czas trwania wystawy:
27.08.2026–31.08.2026

Miejsce:
Centrum Wystawowe FIAP
PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja Na Skarpie 27, Willa Pniewskiego

Godziny otwarcia:
zgodnie z godzinami otwarcia PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.

W DNIU 13 LIPCA WILLA PNIEWSKIEGO BĘDZIE NIECZYNNA .

W DNIU 13 LIPCA WILLA PNIEWSKIEGO BĘDZIE NIECZYNNA .

W DNIU 13 LIPCA WILLA PNIEWSKIEGO BĘDZIE NIECZYNNA .

Drodzy Zwiedzający,

uprzejmie informujemy, że w dniu 13 lipca ekspozycje w Willi Pniewskiego będą nieczynne.
W tym czasie wstęp na pozostałe wystawy stałe będzie możliwy w cenie biletu ulgowego.
 
Przepraszamy za utrudnienia i dziękujemy za zrozumienie.