PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Serdecznie zapraszamy do udziału w nadchodzących wydarzeniach!

Nie żyje mój najstarszy przyjaciel Leszek Dwornik. Poznaliśmy się w roku 1950, kiedy to Leszek sprowadził się na Mokotów i wylądował w II klasie licealnej III Szkoły Ogólnokształcącej stopnia Podstawowego i Licealnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Warszawie przy ulicy Wiktorskiej. Zaczynał się akurat rok szkolny i los usadził nas w jednej ławce, szybko zaprzyjaźniliśmy się. Wraz z Piotrkiem Justem i Andrzejem Rzeczyckim stanowiliśmy zgraną paczkę, która szybko stała się zakałą klasy. Dlaczego? Proszę popatrzeć na rok, były to lata najgorszego stalinizmu i ideologicznego prania mózgów, zwłaszcza młodzieży. Całą klasę zapisano do Związku Młodzieży Polskiej i Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, zmuszono do prenumeraty „Sztandaru Młodych”, urządzano niekończące się szkolenia, zebrania, prasówki. Z tzw. aktywistów potworzono trójki, które wieczorami chodziły po domach i sprawdzały nasze morale. Nasza czwórka była z tzw. dobrych domów (ojciec Leszka zginął w Katyniu, ojciec Andrzeja był lotnikiem i został na Zachodzie, mój był prawnikiem, a Piotrka profesorem higieny sanitarnej). Z powodu takich korzeni raczej byliśmy niezbyt zainteresowani komunistyczną ideologią i staraliśmy się żyć na swoją modłę, tzn. uprawialiśmy sport, a wieczorami graliśmy w karty słuchając muzyki z Radia Luksemburg lub „Music USA”. No i któregoś wieczoru mamuśka nieprzezornie wpuściła taką trójkę do domu i zaczął się cyrk, tak to wygląda z dzisiejszego punktu widzenia, ale wtedy była to prawdziwa zgroza. Następnego dnia całe liceum spędzono do sali gimnastycznej, gdzie rozpoczęła się parodia procesu, czwórkę przerażonych piętnastolatków postawiono pod pręgierzem i oskarżono, że bez mała jesteśmy wrogami ludu i imperialistycznymi sługusami słuchając takiej muzyki. Skończyło się naganami i tygodniowym bojkotem nas, nikt nie mógł się do nas odzywać, oraz ostrzeżeniem, że w razie recydywy zostaniemy wywaleni na zbity dziób. Zainteresowań nie zmieniliśmy i po miesiącu wróciliśmy do dawnych obyczajów, a rodzice nauczeni naszym doświadczeniem nigdy więcej żadnej trójki do domu nie wpuścili.

Pomimo tych wydarzeń szkołę ukończyliśmy. Leszek wcześnie zainteresował się fotografią, w łazience zrobił ciemnię, wywoływał filmy i robił odbitki. Kiedy już pracowałem w muzeum i zwolnił się po pani Józefie Bułhak etat fotografa, udało mi się przekonać ówczesną Dyrektor Muzeum Ziemi prof. Antoninę Halicką o jego zdolnościach i tak Leszek stał się wieloletnim naszym pracownikiem i kolegą. Robił m.in. zdjęcia mioceńskich muszelek do większości moich prac oraz kości trzech słoni leśnych. W latach 60. mieliśmy z Leszkiem jeszcze jedną pasję, a mianowicie turystykę motorową. Dorobiliśmy się motocykli, na których objeżdżaliśmy co się dało. Jak tylko Polska Ludowa popuszczała pasa i na coś zezwalała, to od razu to wykorzystywaliśmy. Najpierw powstała strefa konwencji turystycznej (chyba tak się to nazywało), można było pojechać w słowackie Tatry, pojechaliśmy. Trzeba było tylko wyrobić długaśną wkładkę do dowodu osobistego. Potem można było jeździć coraz dalej, wkładka była mniejsza. Wobec czego buszowaliśmy po bratnich krajach ile się dało, objeździliśmy Czechosłowację, Węgry, Rumunię, Bułgarię i Jugosławię.

W 1969 założyłem rodzinę, wyjazdy się skończyły, ale Leszek został przyjacielem rodziny. Wspólna praca w Muzeum Ziemi ułatwiała kontynuowanie naszej przyjaźni.

Gwidon Jakubowski

Z przykrością informujemy, że w wieku 88 lat zmarł Leszek Dwornik, fotografik, były wieloletni pracownik PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.

Msza Święta Żałobna odprawiona zostanie w piątek 24 lutego 2023 roku o godzinie 10.30 w kościele pw. Świętego Andrzeja Boboli przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, po czym nastąpi odprowadzenie i złożenie trumny do grobu rodzinnego na cmentarzu w Pyrach.

***

We wrześniu 2007 roku, kiedy Leszek Dwornik przechodził na emeryturę, ówczesny Dyrektor Muzeum Ziemi prof. dr Krzysztof J. Jakubowski pożegnał Go słowami: „W trakcie ponad czterdziestu lat współpracy z Muzeum Ziemi, począwszy od 1966 roku, osiągnął Pan znaczące rezultaty w dziedzinie dokumentacji fotograficznej zbiorów muzealnych, fotografii wystawienniczej oraz rejestracji fotograficznej wydarzeń i imprez oświatowych organizowanych przez naszą placówkę. Efekty Pańskiej pracy pozostawiły trwały, autorski ślad w postaci licznych zdjęć reprodukowanych na łamach czasopism naukowych, wydawnictw popularnonaukowych i innych opracowań dokumentacyjnych stanowiących ikonograficzny zapis różnych nurtów działalności Muzeum Ziemi. Za ten trud winniśmy Panu wdzięczność, tym bardziej, że wymagał on niejednokrotnie wiele osobistego wysiłku i twórczej inicjatywy, kompensujących niedostatki wyposażenia technicznego. Doświadczył Pan także skutków przyspieszonych zmian w dziedzinie sztuki fotograficznej od dominanty czarno-białej fotografii analogowej do etapu barwnej fotografii cyfrowej. Cenimy sobie także wysoko Pańską koleżeńską postawę wyrażającą się pomocą i współuczestnictwem w rozmaitych przedsięwzięciach muzealnych wykraczających poza obowiązki służbowe”.

Po przejściu na emeryturę Leszek Dwornik pozostawał w kontakcie z pracownikami PAN Muzeum Ziemi. Zawsze był przyjacielski, życzliwy i odznaczał się poczuciem humoru.

Żegnaj Kolego

Zabytek. Czy zbyteczny? / debata

Dobiega końca wystawa „Zabytek zbyteczny? Staropolskie Zagłębie Przemysłowe w fotografii Michała Sieradzana” w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie. Chociaż na ekspozycji prezentowaliśmy fotografie ukierunkowane regionalnie, to jednak ich przekaz miał charakter uniwersalny. Wystawa wzbudzała kontrowersje i inspirowała do stawiania pytań. Dlatego, w ramach finisażu, chcemy spotkać się z Państwem, by wspólnie, interdyscyplinarnie zastanowić się nad znaczeniem i rolą zabytków we współczesnym świecie, a także nad różnymi (interdyscyplinarnymi) wymiarami naszego dziedzictwa, w tym geo-dziedzictwa, i ich znaczeniu w budowaniu nowoczesnej tożsamości.

Zapraszamy 24 lutego 2023 roku o godzinie 17.00 do PAN Muzeum Ziemi – Willi Pniewskiego (Aleja Na Skarpie 27). Przewodnikami dla naszych rozważań w ramach rozmowy / debaty będą:

Prof. Zbigniew Kobyliński

Archeolog, teoretyk i praktyk zarządzania dziedzictwem kulturowym. Absolwent Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, profesor zwyczajny Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Twórca i dyrektor (w latach 2008–2019) Instytutu Archeologii UKSW. Pracował w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN (1979–2015), Służbie Ochrony Zabytków jako zastępca Generalnego Konserwatora Zabytków (1995–1999) i Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (od 1999). Zainteresowania badawcze Profesora to: archeologia i historia Europy od wczesnej epoki żelaza po średniowiecze, teoria i metodologia archeologii, zarzadzanie dziedzictwem kulturowym.

Prof. Leszek Zasztowt

Polski historyk, wykładowca akademicki. Od lat 70. XX wieku związany zawodowo z Instytutem Historii Nauki PAN (wcześniej Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN; w latach 2007–2015 dyrektor Instytutu). Od 1998 pracownik Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Przewodniczący Rady Naukowej Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie oraz członek Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności. Od 1991 sekretarz, a od 2010 prezes Komitetu Kasy im. Józefa Mianowskiego – Fundacji Popierania Nauki. Od 2002 członek korespondent, członek zwyczajny i sekretarz generalny w latach 2011–2020 Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, a także Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN. Zainteresowania naukowe Profesora ukierunkowane są na historię Europy Środkowo-Wschodniej i Rosji XIX-XX w., a także historię nauki.

Dr Monika Stobiecka

Absolwentka studiów licencjackich i magisterskich na dwóch kierunkach na Uniwersytecie Warszawskim, historii sztuki (2009-2014) oraz archeologii (2010-2015), studiów doktoranckich na Wydziale „Artes Liberales”, na programie pilotażowym „Na styku kultury i natury”. Konsultantka naukowa w projekcie „Amplifikacja natury” przygotowywanym na XVII Biennale Architektury w Wenecji 2018 (2018), wykonawczyni w grancie NPRH „Kulturowe Studia Krajobrazowe” (2016-2019), kierowniczka w „Diamentowym Grancie” MNiSW „Nowoczesne techniki dokumentacji badań archeologicznych. Antyczne miasto Akrai, południowo-wschodnia Sycylia” (2014-2016). W ciągu ostatnich lat współpracowała z Muzeum Narodowym w Warszawie, Zachętą Narodową Galerią Sztuki, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Muzeum Architektury we Wrocławiu. Interesuje się studiami muzealnymi, krytycznymi studiami nad dziedzictwem, teorią i metodologią archeologii oraz prądami nowej humanistyki (zwłaszcza zwrotem ku rzeczom i zwrotem cyfrowym).

Dr inż. Waldemar Affelt

Życzliwy recenzent ekspozycji „Zabytek zbyteczny?…”.

Doktor nauk technicznych w specjalności „budownictwo zabytkowe”. Członek Głównej Komisji Konserwatorskiej przy Konserwatorze Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2012–2016. Rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie opieki nad zabytkami w dziedzinie zabytków techniki w specjalizacji „nieruchome zabytki techniki, przemysłu i inżynierii budowlanej” w latach 2013-2016. W latach 1975–84 w pracowni projektowej Gdyńskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego, w latach 1984–87 specjalista w Oddziale Gdańskim PZITB. Od 1987 nauczyciel akademicki na Politechnice Gdańskiej, a od 2011 r. adiunkt w Zakładzie Konserwatorstwa UMK.

oraz autor fotografii prezentowanych na wystawie – Michał Sieradzan

Do zobaczenia!

Anna Piontek

Dyrektorka PAN Muzeum Ziemi w Warszawie

Henryka Milczanowska

Kuratorka wystawy