Muzeum Ziemi

PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Autor: Michał Kazubski

Wystawa czasowa „Fotograf Roku 2025”

Wystawa czasowa „Fotograf Roku 2025”

„Fotograf Roku 2025” Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody

Serdecznie zapraszamy na wyjątkową wystawę fotografii przyrodniczej, prezentującą nagrodzone prace w konkursie „Fotograf Roku 2025” Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody (ZPFP).

To już 21. edycja konkursu, który z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród miłośników natury i fotografii. Wystawa w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie to niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć najlepsze zdjęcia przyrodnicze wykonane przez członków Okręgu Mazowieckiego ZPFP – pasjonatów, którzy z ogromnym szacunkiem i cierpliwością obserwują piękno otaczającej nas przyrody.

W tegorocznej edycji międzynarodowe jury w składzie:

  • Xavier Preschey (przewodniczący),

  • Katarzyna Wereniewicz,

  • Ewa Prus,

  • Piotr Dębek

nagrodziło 44 fotografie w 9 kategoriach tematycznych
Wystawa będzie dostępna do 19 sierpnia 2025 r. Serdecznie Zapraszamy.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 22 lipca do 19 sierpnia 2025

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00 

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Wystawa “Śliczny pokoik” Honoraty Kornackiej w Willi Pniewskiego na warszawskiej skarpie

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Kurator: Karol Pałka

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja na Skarpie 27
Wystawa czynna do 31 sierpnia 2025 r.

ŚLICZNY POKOIK to dom Baby Wandy, mamy mojej mamy. Jako dziecko spędzałam tu dużo czasu. Każdy pobyt u Dziadków uruchamiał moją wyobraźnię, przenosił w czasie. Badając każdy zakątek i przedmiot, odkrywałam świat. Z powodu zagracenia wnętrze może wydawać się chaotyczne, ale tu wszystko ma swoje miejsce i znaczenie. Przedmioty jako symbol czasu i osobistych przeżyć tworzą unikatowe obrazy. Mieszkanie i obiekty znajdujące się w nim odzwierciedlają duszę Baby. W jej domu da się odczuć genius loci.
„Na początku był Chaos…” – tak mówi moja Babcia, kiedy pozwala sobie na zrobienie bałaganu, bo przy sprzątaniu może poczuć się jak Bóg. Sprzątanie polega na przekładaniu przedmiotów, na aranżowaniu przestrzeni na nowo, tworzeniu scenografii. Każdy jest dla niej ważny, bo jako dziecko wychowujące się podczas II wojny światowej nie miała nic. Ze swoją mamą uciekała jedynie z małą walizeczką. Na Boże Narodzenie dostała ołówek.
Zaczęła gromadzić, ponieważ widziała wartość estetyczną w każdym najmniejszym przedmiocie. „Jak ktoś wyrzucał pudełeczko od zapałek, a miało ładny obrazek, to go zabierałam. A jak były cukierki w papierkach – owocowe – to na tym papierku był owocek. To wycinałam ten owocek i naklejałam na szafkę. Ale my nie mieliśmy szafki, to była taka drewniana skrzynka… (była wojna, 1942 rok), zwykła drewniana skrzynka oklejona szarym papierem – taka brzydkoszara. Wycinałam te obrazeczki i z tatem przyklejaliśmy je do szafki i cała była w kolorowe owocki i papierki”.
Po wojnie też panowała trudna sytuacja. Ciężko było coś zdobyć, ale Babcia stale zbierała i dbała o każdy najmniejszy przedmiot. Dziś również wszystko układa z czułością. Dla Niej ważna jest każda rzecz i każde stworzenie. Dba o nie i zawsze nas tego uczyła. Nie daje umrzeć żadnej roślince. Tłumaczy, że lalka nie może nie mieć ubranka, „bo będzie jej zimno”. Z każdego skrawka materiału potrafi uszyć strój dla lalki. Karmi wszystkich swoich gości (nawet myszy). Dla mnie jej mieszkanie jest jakby domkiem dla lalek, który tworzyłam z nią w dzieciństwie. To właśnie tą zabawą uczyła mnie dbałości o wszystko.
Wystawę zobaczyć można w niedawno udostępnionym pokoju córki architekta – Barbary Pniewskiej na pierwszym piętrze willi.
 
*Wystawa stanowi część pracy dyplomowej realizowanej w ramach studiów magisterskich na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych.
Lato w mieście z Muzeum Ziemi

Lato w mieście z Muzeum Ziemi

LATO W MIEŚCIE Z MUZEUM ZIEMI

Lato to idealny czas na kreatywną zabawę i odkrywanie świata przyrody – także bez wyjeżdżania z miasta. W ramach naszej wakacyjnej oferty „Lato w mieście” przygotowaliśmy trzy różnorodne warsztaty, wśród których każdy znajdzie coś dla siebie.
Na warsztaty zapraszamy grupy zorganizowane.

Zapisy na warsztaty prowadzimy pod numerami telefonów:

(22) 629 74 79 w. 203 lub 530 271 484

OFERTA WARSZTATÓW:

Zwierzęta w sztuce epoki lodowcowej

Warsztaty przybliżają świat plejstoceńskiej megafauny i sztuki naskalnej dawnych ludzi. Dzieci tworzą własne malowidła wielkich ssaków oraz „ubierają” zimnolubne zwierzęta w ciepłe futerka. Wykonane prace zabierają do domu jako pamiątkę.

Letni zielnik miasta

Zajęcia łączą spacer po warszawskiej skarpie z warsztatami zielnikowymi. Dzieci poznają gatunki rodzimych drzew, zbierają liście i tworzą własne zielniki, naklejając okazy na specjalne karty oraz oznaczając je za pomocą ilustrowanych broszur.

Właściwości bursztynu

Warsztaty są doskonałą okazją do stworzenia niepowtarzalnych pamiątek z bursztynu. Dzieci poznają historię powstawania bursztynu, uczą się rozpoznawać jego właściwości i odróżniać go od falsyfikatów, a następnie własnoręcznie wykonują laurki ozdobione autentycznym bursztynem.

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” – wystawa czasowa

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” – wystawa czasowa

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” - wystawa czasowa

Zapraszamy do odwiedzenia naszej najnowszej wystawy czasowej, poświęconej twórczości Ewy Miazek — wyjątkowej artystki, której dorobek malarski i scenograficzny od lat cieszy się uznaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą.
 
Ewa Miazek mieszka i tworzy w Warszawie oraz Wiżajnach. Jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie w latach 1971–1976 studiowała pod kierunkiem prof. Stefana Gierowskiego. W 1978 roku ukończyła również podyplomowe studia scenografii u prof. Józefa Szajny.
Jej prace prezentowano na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz poza jego granicami — m.in. w Holandii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Mongolii, na Litwie, w Mołdawii i Bułgarii. Dzieła artystki znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych na całym świecie.
 
Ewa Miazek przez wiele lat aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym, pełniąc funkcje prezesa Okręgu Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków (1999–2005) oraz prezesa Stowarzyszenia Kampania Artystyczna (2007–2017).
 
Wystawa w PAN Muzeum Ziemi to niepowtarzalna okazja, by zetknąć się z dojrzałą, głęboko osobistą twórczością artystki.
„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” – wystawa czasowa

„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” – wystawa czasowa

„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” - wystawa czasowa

Zapraszamy na wyjątkową wystawę poświęconą Antropocenowi — epoce, w której działalność człowieka kształtuje naszą planetę. 
 
Prace studentek i studentów z Pracowni Rzeźby i Współistnienia oraz Pracowni Działań Interdyscyplinarnych stanowią refleksję nad kulturą materialną, zmianami środowiskowymi i śladami, jakie pozostawiamy po sobie.
Współczesne badania archeologiczne pozwalają spojrzeć na Antropocen nie tylko jako epokę teraźniejszości, ale również jako zapis przyszłej archeologii. Ślady działalności człowieka – od megamiast po mikrocząsteczki plastiku osadzające się w warstwach geologicznych – stanowią nowy rodzaj artefaktów…
 
W ramach współpracy międzyinstytucjonalnej studentki i studenci Wydziału Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod opieką kuratorek — autorki koncepcji Zofii Kwasieborskiej Keller oraz Antoniny Konopelskiej — zaprezentują w Muzeum Ziemi prace będące próbą dialogu z tkanką naszej planety.

Inicjatorka projektu: Zofia Kwasieborska Keller
 
Kuratorki: Zofia Kwasieborska Keller, Antonina Konopelska

Artystki i artyści: Stanislaw Artman, Thimoté Azoulai, Dolev Ben Tzioni, Weronika Biesiada, Emma Cot, Andrea Contrafatto, Urszula Dziegielewska, Lea Elbanowska, Laura Giordano, Jules Guedoit, Aniela Gregorczuk, Kalina Gronczynska, Salomé Jarriau, Natalia Kornaszewska, Camille Ledure, Aleksandra Machalewska, Anna Miłosz, Monika Olech, Hanna Rzączyńska, Zofia Sapryk, Maja Tyczyńska, Nela Wzorek, Bronia Zamachowska

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 20/26
od 18 maja  do 15 czerwca 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

Noc Muzeów 2025

Noc Muzeów 2025

NOC MUZEÓW 2025 - Program

📅 Sobota, 17 maja 2025
📍 al. Na Skarpie 20/26 i 27, Warszawa
🕕 Start: godz. 18:00
🎟 Wstęp wolny!

Zapraszamy serdecznie do PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, które na tę wyjątkową noc przygotowało mnóstwo fascynujących atrakcji!

📅 PROGRAM WYDARZEŃ:

🕕 18:00 Wernisaż wystawy „Archeologia Antropocenu” – artystyczno-naukowa refleksja nad wpływem człowieka na naszą planetę.

🕡 18:30 Panel dyskusyjny „Archeologia Antropocenu” z udziałem – dr Moniki Stobieckiej oraz dr hab. Błażeja Błażejowskiego, prof. PAN.

🕗 20:00 Wykład dr. Gwidona Jakubowskiego „60 lat w Muzeum Ziemi” – pasjonujące opowieści o poszukiwaniu dinozaurów na pustyni Gobi oraz tajnikach pracy paleontologa.

🕘 21:00 Wykład dr. Michała Czernielewskiego o lodowcach, zmianach klimatycznych oraz roli CO₂ w geologicznej historii Ziemi.

🌍 PRZEZ CAŁY WIECZÓR:

🔹 Muzealna gra „Znajdź eksponat”

🔹 Zwiedzanie wystaw stałych

🔹 Zwiedzanie „Willi Pniewskiego”

🔹 Wystawa czasowa Ewa Miazek „Miejsca Wykreowane”

Do zobaczenia! 😊🌠

Roślinność neogenu QR

Roślinność neogenu QR

 

Roślinność neogenu

Kenozoik, ostatnia era w dziejach Ziemi, rozpoczął się 66 milionów lat temu. Po gorącym paleogenie, klimat neogenu stopniowo się ochładzał i osuszał. W miocenie był jeszcze bardzo ciepły i wilgotny, dzięki czemu na lądach dominowały bujne lasy. Natomiast pod koniec pliocenu klimat zaczął przypominać ten, jaki mamy obecnie, do tego we wnętrzach kontynentów znacznie się osuszył, przez co rozwinęły się tam rozległe bezdrzewne formacje roślinne.

Klimat miocenu, a także ukształtowanie geograficzne Europy Środkowej i Polski w tym czasie sprzyjały rozwojowi rozległych bagien, których pozostałościami są bogate złoża węgli brunatnych oraz bardzo liczne skamieniałości roślin.

W neogenie roślinność leśna Europy nie przypominała dzisiejszej, składem i strukturą bliższa była tej, znanej współcześnie z obszarów Ameryki Północnej i Azji Wschodniej. Na początku miocenu w lasach Europy Środkowej bardzo duży udział, czasem dominujący, miały drzewa wiecznie zielone, a miejscami dość częste były palmy. Jednak, pod koniec miocenu i w pliocenie, w wyniku postępującego ochłodzenia klimatu były stopniowo wypierane przez gubiące liście rośliny klimatu umiarkowanego. Nie spowodowało to jednak drastycznego zubożenia lasów Europy, a jedynie zmianę ich składu. W miocenie występowało jeszcze wiele rodzajów roślin wymarłych i takich, które współcześnie nie występują już w Europie – do początków plejstocenu większość z nich wymarła lub schroniła się na południu, w tak zwanych ostojach.

Szczątki roślin znajdowane podczas wydobycia węgla brunatnego świadczą o bogactwie i odmienności ówczesnej roślinności bagiennej. Tak jak współcześnie, roślinność ta różnicowała się, tworząc tak zwane zbiorowiska, a różne ich typy tworzyły się w zależności od rodzaju podłoża i jego wilgotności. W najbardziej podmokłych środowiskach rozwijały się szuwary, w pośrednich występowały lasy bagienne i zbiorowiska krzewiaste, a najmniej podmokłe środowiska zasiedlały lasy łęgowe.


Neogene Vegetation

The Cenozoic, the most recent era in the Earth’s history, began 66 million years ago. After the warm Paleogene, the Neogene climate gradually cooled and dried. During the Miocene, the climate remained very warm and humid, allowing lush forests to dominate the land. By the end of the Pliocene, however, the climate had begun to resemble the one we know today, becoming significantly drier in the continental interiors, where vast, treeless plant formations emerged.

The warm Miocene climate, along with the geography of Central Europe and Poland at that time, supported extensive swamps, remnants of which are preserved today in rich lignite deposits and numerous plant fossils.

The Neogene forests in Europe were quite different from today’s. In composition and structure, they were more like modern forests in North America and East Asia. The early Miocene forests in Central Europe were often dominated by evergreen trees, with palms being fairly common in some areas. However, at the end of Miocene and in Pliocene, the climate cooled and evergreen trees were gradually replaced by deciduous plants typical of temperate regions. This change did not lead to a dramatic loss of plant diversity in European forests, but rather to a shift in their composition. The Miocene still hosted many now-extinct plant genera and species no longer found in Europe; by the early Pleistocene, most of these had either gone extinct or retreated to southern havens known as refugia.

Plant remains found during lignite exploitation reveal the diversity and unique nature of swamp vegetation from that period. Much like today, this vegetation was highly specialized, forming distinct plant communities that varied based on soil type and moisture. In the wettest environments, reed beds thrived; swamp forests and shrub communities grew in intermediate areas, while riparian forests developed in the drier wetlands.

Roślinność karbonu QR

Roślinność karbonu QR

 

Roślinność karbonu

Karbon, przedostatni okres ery paleozoicznej, który rozpoczął się 359 milionów lat temu, jest uznawany za jeden z przełomowych okresów w historii świata roślin. W tym czasie nastąpił szczyt rozwoju wielu grup roślin lądowych, które tworzyły pierwsze formacje leśne na Ziemi o tak dużej złożoności.

Obszary dzisiejszych europejskich zagłębi węglowych były w karbonie nizinnymi terenami bagiennymi i lagunowymi, porośniętymi bujnymi, różnorodnymi lasami tropikalnymi, bogatymi w formy i gatunki. W ich skład wchodziły drzewiaste rośliny zarodnikowe spokrewnione z dzisiejszymi widłakami i paprociami, a także wymarłe pierwotne rośliny nagozalążkowe, takie jak paprocie nasienne, kordaity i pierwsze szpilkowe. Z tych roślin powstały karbońskie węgle kamienne wydobywane dziś w Polsce.

We wczesnym karbonie roślinność wykazywała jeszcze niewielkie zróżnicowanie geograficzne, była dość jednolita na całej kuli ziemskiej.

Natomiast w późnym karbonie pojawiły się już wyraźne różnice w składzie szaty roślinnej w zależności od położenia na kuli ziemskiej. Ukształtowały się odmienne w swoim charakterze prowincje roślinne, których wyodrębnienie związane było z pogłębianiem się różnic klimatycznych. Na półkuli północnej ukształtowały się: prowincja euramerykańska (kontynent Euramerykański), syberyjska i chińska (kontynent Angary i Katazji), a na półkuli południowej – gondwańska (kontynent Gondwany).

Europa wraz ze wschodnią częścią Ameryki Północnej, północną częścią Afryki, Bliskim Wschodem oraz obszarem aralokaspijskim wchodziła w skład prowincji euroamerykańskiej. Karbońska flora tych obszarów należy do najlepiej poznanych. Ponieważ większa część tej prowincji leżała w strefie okołorównikowej, jej klimat był zapewne najbardziej zbliżony do dzisiejszego tropikalnego, o wysokiej temperaturze i wilgotności. Tereny europejskich zagłębi węglowych były w karbonie nizinnymi obszarami bagiennymi i lagunowymi, porośniętymi bujnymi, obfitującymi w formy i gatunki swoistymi lasami. W ich skład wchodziły drzewiaste rośliny zarodnikowe: widłakowe,  paprociowe, a także pierwotne rośliny nagozalążkowe – paprocie nasienne i kordaity. W runie lasów występowały paprocie zielne, drobne widłaki i skrzypy, mchy i wątrobowce. Liczne były niezwykłe, pnące paprocie i klinolisty (pnące skrzypy). Na obrzeżach bagien rosły nagozalążkowe – kordaity, a na wzniesieniach nieliczne jeszcze pierwotne iglaste. Rośliny te nie występowały przypadkowo, bezładnie wymieszane ze sobą, lecz podobnie jak współczesna roślinność miały określone preferencje co do klimatu, ilości wody i słońca i w zależności od tych warunków tworzyły skupiska o określonym składzie gatunkowym.

 

Carboniferous Vegetation

The Carboniferous period (the second-to-last period of the Paleozoic era) began 359 million years ago and is considered one of the pivotal times in plant history. During this period, many groups of land plants reached their peak development, forming the Earth’s very first highly complex forest ecosystems.

The areas that are now Europe’s coal basins were – back in the Carboniferous – low-lying swamps and lagoons covered in lush, diverse tropical forests rich in different species. These forests included tree-like, spore-bearing plants related to today’s lycophytes and ferns, as well as extinct primitive gymnosperms called seed ferns, cordaites, and earliest conifers. It is these plants ultimately formed the bituminous coal deposits that are now mined in Poland and elsewhere.

In the early Carboniferous, plant life showed limited geographical variation and was fairly uniform across the globe. However, in the late Carboniferous, distinct differences in plant communities began to emerge based on geography, with unique plant provinces forming as climate differences grew more pronounced. The Euramerican province (on what was then the Euramerican continent), the Siberian province, and the Chinese province (on what were then the continents of Angara and Cathaysia) formed in the northern hemisphere, while the southern hemisphere saw the emergence of the Gondwanan province (on the continent of Gondwana).

Europe, along with eastern North America, northern Africa, the Middle East, and the Aral-Caspian region, was then part of the Euramerican province. The Carboniferous flora of this province is among the best understood. Since much of the province lay in an equatorial zone, its climate was likely similar to today’s tropical climates, with high temperature and humidity. The European coal basins of the Carboniferous period were low-lying swamp and lagoon areas covered by dense, species-rich forests. These forests included tree-like spore plants such as lycophytes and ferns, along with primitive gymnosperms like seed ferns and cordaites. The lower layer of the forest featured herbaceous ferns, small lycophytes, horsetails, mosses, and liverworts, along with various climbing ferns and calamites. Gymnosperms like cordaites grew along the swamp edges, with a few primitive conifers appearing on higher ground. These plants did not grow haphazardly mixed together; rather, like modern plants, they had specific preferences for climate, water, and sunlight, forming distinct clusters based on these conditions.

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” – wystawa czasowa

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” – wystawa czasowa

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” - wystawa czasowa

Zapraszamy do odwiedzenia naszej najnowszej wystawy czasowej, poświęconej twórczości Ewy Miazek — wyjątkowej artystki, której dorobek malarski i scenograficzny od lat cieszy się uznaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą.
 
Ewa Miazek mieszka i tworzy w Warszawie oraz Wiżajnach. Jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie w latach 1971–1976 studiowała pod kierunkiem prof. Stefana Gierowskiego. W 1978 roku ukończyła również podyplomowe studia scenografii u prof. Józefa Szajny.
Jej prace prezentowano na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz poza jego granicami — m.in. w Holandii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Mongolii, na Litwie, w Mołdawii i Bułgarii. Dzieła artystki znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych na całym świecie.
 
Ewa Miazek przez wiele lat aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym, pełniąc funkcje prezesa Okręgu Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków (1999–2005) oraz prezesa Stowarzyszenia Kampania Artystyczna (2007–2017).
 
Wystawa w PAN Muzeum Ziemi to niepowtarzalna okazja, by zetknąć się z dojrzałą, głęboko osobistą twórczością artystki.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 9 maja  do 15 czerwca 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00