Muzeum Ziemi

PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Autor: Michał Kazubski

W OBLICZU KAMIENIA 2 – Wystawa prac Beaty Czapskiej

W OBLICZU KAMIENIA 2 – Wystawa prac Beaty Czapskiej

Wystawa prac Beaty Czapskiej "W OBLICZU KAMIENIA 2"

W OBLICZU KAMIENIA 2

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę „W obliczu kamienia 2”, prezentującą rzeźby Beaty Czapskiej. Artystka tworzy w marmurze, granicie czy brązie, nadając im formy pełne ekspresji i życia. Jej prace pokazują, jak w zwierzętach odbija się ludzka natura i jak sztuka potrafi łączyć się z rytmem przyrody.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 12 września do 15 października

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00 

Beata Czapska

BEATA CZAPSKA urodziła się w Warszawie. Po maturze kończy studia na Wydziale Architektury Politechniki Ślaskiej. Jeszcze przed studiami pracuje w Pracowni Konserwacji Zabytków w Warszawie i bierze udział w inwentaryzacji zabytkowego kościoła w Skalbmierzu, Rynku w Gryfowie Ślaskim oraz zespołu klasztornego w Sejnach.

Po studiach, w 1974 roku wyjeżdża do Paryża, gdzie pracuje przez trzynaście lat jako architekt. Projektuje i realizuje: budynki mieszkalne (Meulun-Senart, Evry, Nancy); wille (Prowansja, Region Paryski, Majorka); wnętrza (sklep przy ulicy Odeon, mieszkanie przy ulicy du Plateau – Paryż); stoiska na targi Mody w Paryżu. Projektuje plakaty, wykonuje malowidła ścienne. W pracowni Cacoub w Paryżu pracuje nad projektami dekoracji wnętrz: Dom Partii – Wybrzeże Kości Słoniowej, hotele na Azorach: Aqua Alto i Vista do Rey. W pracowni Bezançon realizuje projekty zespołów wypoczynkowych w Alpach (les Coches, Meribele), Bretanii (Arzon le Crouesty) i w Vandei (Bourgenay).

Zamiłowanie do sztuki i literatury wyniosła z rodzinnego domu. Matka, profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, autorka wielu prac naukowych poświęconych historii architektury i konserwacji zabytków. Ojciec inżynier dróg i mostów oraz publicysta. Oboje prowadzili “dom otwarty”, gdzie przewijali się zarówno naukowcy, literaci, jak i artyści.

Pod koniec lat 70-tych spotyka René Coutelle, rzeźbiarza i poetę. W jego pracowni – miejscu spotkań artystów, pisarzy, filozofów i naukowców – pogłębia swoją wiedzę. Wspólna pasja do literatury i poezji przeradza się w przyjaźń.

Od 1985 roku, przez 5 lat, współpracuje z amerykańskim rzeźbiarzem Michaelem Prentice. Projektuje i realizuje willę na Majorce, fontannę granitową (650 m²) w Puteaux (koło La Défense – region paryski), a także projekty dekoracji wnętrz, mebli i oświetlenia. Później te dwa spotkania z rzeźbą zamieniają się w pasję, a ona rozumie, że rzeźba pozwala jej w końcu wyrazić to, czym chciała się dzielić od zawsze.

Pod koniec lat 80-tych odchodzi od architektury i przez 6 lat pracuje w pracowni René Coutelle nad „czystą formą”. Kuje bezpośrednio w kamieniu (taille directe – kucie z ręki), m.in. w granicie, marmurze, wapieniu, pracuje w drewnie, realizuje odlewy w brązie.

Twórczość jej obejmuje przede wszystkim obszar flory i fauny. Artystkę szczególnie pociąga świat dzikich zwierząt i uchwycenie ich wyrazu niezależności właściwego życiu w naturze. W zwierzętach odkrywa cechy ludzkie, by w rzeźbie podkreślić ich zbieżność z naturą człowieka. Tworząc bryłę, przenika w życie i ruch zwierzęcia. Na sposób szamana przeżywa to, co czuje zwierzę, towarzyszy mu i podziela jego byt. Rzeźbiąc, dzieli się tym, co przekazał jej model. Jej prace łączą się z przestrzenią ponadczasowej pamięci zbiorowej, poza wszelką oceną i modą. W swojej specyficznej interpretacji formy nadaje bryle siłę wyrazu dzięki umiejętnej technice i trafnemu doborowi materiału.

Poza fauną i florą rzeźbi także postacie ludzkie, m.in. portrety w kamieniu i brązie. Pracując nad postacią, wykracza poza jej aspekt fizyczny i zagłębia się w człowieczeństwo i jego świat.

Równolegle z rzeźbą kontynuuje pracę w designie. Współpracując przez 10 lat z Kim Moltzer, opracowuje projekt fontanny dla Nowego Jorku i przygotowuje studium siedmiu rzeźb. Realizuje także monumentalną rzeźbę na salon „Sztuki Ogrodowej” w Paryżu. Projektuje meble i oświetlenie.

W 2006 roku realizuje rzeźbę monumentalną na zamówienie egipskiego Ministerstwa Kultury. Żyje i tworzy w Paryżu, ale spędza też dużo czasu w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, gdzie pracuje nad dużymi formami. Tworzy również pastele, często w dużym formacie, o żywym i energicznym ruchu.

Wystawia od 1992 roku, mając za sobą ponad 130 wystaw (z czego połowa indywidualnych) we Francji, Polsce, Wielkiej Brytanii, Belgii, Szwajcarii, Chinach, m.in.: Muzeum Wielkiego Wschodu Francji (1995), Salon Jesienny (2001/05/06/07), Ambasada Polski w Paryżu (2006, 2014), Biblioteka Polska w Paryżu (2009, 2020), Ambasada Francji w Warszawie (2009–11), Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku (2006, 2010), Instytut Francuski w Krakowie (2011), Pałac Millemont – Francja (2013), Muzeum Rapperswil – Szwajcaria (2015), Park Celle St Cloud – Francja (2014–16), Muzeum Narodowe w Gdańsku (2016), a także w galeriach paryskich, londyńskich, warszawskich i krakowskich.

W grupie 12 rzeźbiarzy reprezentowała Francję w Szanghaju na wystawie „Doskonałość i umiejętność” w Xintiandi Mall – Chiny (2014). Liczne (ponad 150) z jej rzeźb znajdują się w kolekcjach prywatnych i publicznych – we Francji, Polsce, Belgii, Niemczech, Izraelu, USA, Wielkiej Brytanii, Luksemburgu, Egipcie, Chinach i na Węgrzech. Między innymi w zbiorach Muzeum Narodowego w Gdańsku, Centrum Rzeźby Polskiej i Biblioteki Polskiej w Paryżu.

W latach 2017–23 prowadzi coroczne warsztaty nauki rzeźby w kamieniu. Uczestniczy w targach sztuki: Battersea Art Fair i Royal College w Londynie, AAF Hong Kong, Lille, Warszawa. Jej twórczość była publikowana w prasie francuskiej, polskiej, angielskiej, amerykańskiej. Brała udział w audycjach radiowych i telewizyjnych: Radio RFI, TV Antenne 2, TV 3, Canal Plus, Radio Kraków, Radio Kolor, TV3-Quadrans, TVP Kultura, Radio Dwójka.

Odznaczona Gloria Artis (2019).

Jest członkiem:
– Maison des Artistes (Francja)
– Związku Polskich Artystów Plastyków ZPAP
– Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego – Biblioteka Polska w Paryżu
– Fundacji Taylor (Francja)
– SARFR – Stowarzyszenia Architektów Polskich we Francji
– Towarzystwa Promocji Sztuki “BeArt” – założycielka (Francja)
– SAF Towarzystwa Artystów Francuskich – brązowy medal (2019), wyróżnienie (2017)
– ADGAP (Société de gestion des droits d'auteur)

Studia:
– Dyplom na Wydziale Architektury Politechniki Ślaskiej
– Ecole Nationale Supérieure des Beaux Arts w Paryżu
– Nauka w pracowni rzeźbiarza René Coutelle w Paryżu

Wojciech Chodkowski „CZARY SAHARY” – wystawa czasowa

Wojciech Chodkowski „CZARY SAHARY” – wystawa czasowa

Wystawa fotografii Wojciecha Chodkowskiego CZARY SAHARY

CZARY SAHARY

Fotografie, które mam przyjemność zaprezentować na wystawie „Czary Sahary” powstały w październiku 2024 r. podczas wyprawy do Algierii. Podróżując przez 9 dni po pustyni bez kontaktu z cywilizacją przemierzyliśmy obszary Sahary w południowych regionach Algierii:
– na północ od miasta Tamanrasset w górach Ahaggar (Hoggar) – do płaskowyżu Assekrem,
– na północny zachód od Tamanrasset, aż do płaskowyżu Tassili Arakoukam i wydm ergu Mehedjibat w regionie In Salah.
Zaskoczyła mnie i zauroczyła różnorodność pustynnego krajobrazu. Surowe, czyste, monumentalne, budzące respekt i zapierające dech w piersiach formacje ze skał piaskowca, skał wulkanicznych i piasku, piękno geometrii zerodowanych skał, miękkie linie wydm, niespotykane kolory … w którąkolwiek stronę spojrzałem – miałem ciarki na plecach.
Mieliśmy szczęście podróżować po okresie ulewnych deszczy i nawałnic, które nawiedziły Saharę w południowej Algierii tuż przed naszym przybyciem. Nasi przewodnicy, saharyjscy nomadowie – Tuaregowie, nie pamiętali takiej ilości wody, która spadła na ich pustynię i razem z nami pierwszy raz w życiu zobaczyli na Saharze pola kwitnącej zieleni w miejscach, które dobrze znali, gdzie wegetacja roślin wydawała się nieprawdopodobna.

Wybór fotografii do pokazania był dla mnie wyborem trudnym, gdyż chciałbym się podzielić wszystkim, co zobaczyłem na Saharze i co zarejestrowałem moim aparatem.

Serdecznie zapraszam na Czary Sahary.

Wojciech Chodkowski

Wojciech Chodkowski - o moim fotografowaniu

Moja pasja do fotografii narodziła się 16 lat temu, gdy zacząłem realizować moje marzenia podróżnicze. Początkowym celem fotografowania było utrwalanie wspomnień z moich wypraw po świecie, ale bardzo szybko moje fotograficzne zainteresowania zaczęły obejmować szerszy zakres tematów. Poszukując swojej drogi i starając się wzbogacić swój warsztat ukończyłem kilka kursów, m.in. fotografii studyjnej, ślubnej, sportowej, realizowałem też komercyjne zadania w tych obszarach. Jednak wciąż największą satysfakcję sprawia mi fotografia podróżnicza i przyrodnicza.
Moje zdjęcia przedstawiają naturę i rzeczywistość dokładnie tak, jak ja ją zobaczyłem.
Jestem członkiem Związku Polskich Fotografów Przyrody.

O mnie

Mieszkam w Brwinowie. W 1989 roku ukończyłem studia na Wydziale Elektroniki Politechniki Warszawskiej. Od 39 lat jestem w szczęśliwym związku małżeńskim, mamy syna. Do niedawna pracowałem w branży IT jako architekt rozwiązań sieciowych i chmurowych.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 25 sierpnia do 7 września

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00 

Wystawa czasowa „Fotograf Roku 2025”

Wystawa czasowa „Fotograf Roku 2025”

„Fotograf Roku 2025” Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody

Serdecznie zapraszamy na wyjątkową wystawę fotografii przyrodniczej, prezentującą nagrodzone prace w konkursie „Fotograf Roku 2025” Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody (ZPFP).

To już 21. edycja konkursu, który z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród miłośników natury i fotografii. Wystawa w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie to niepowtarzalna okazja, aby zobaczyć najlepsze zdjęcia przyrodnicze wykonane przez członków Okręgu Mazowieckiego ZPFP – pasjonatów, którzy z ogromnym szacunkiem i cierpliwością obserwują piękno otaczającej nas przyrody.

W tegorocznej edycji międzynarodowe jury w składzie:

  • Xavier Preschey (przewodniczący),

  • Katarzyna Wereniewicz,

  • Ewa Prus,

  • Piotr Dębek

nagrodziło 44 fotografie w 9 kategoriach tematycznych
Wystawa będzie dostępna do 19 sierpnia 2025 r. Serdecznie Zapraszamy.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 22 lipca do 19 sierpnia 2025

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00 

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Wystawa “Śliczny pokoik” Honoraty Kornackiej w Willi Pniewskiego na warszawskiej skarpie

Honorata Kornacka “Śliczny pokoik”

Kurator: Karol Pałka

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja na Skarpie 27
Wystawa czynna do 31 sierpnia 2025 r.

ŚLICZNY POKOIK to dom Baby Wandy, mamy mojej mamy. Jako dziecko spędzałam tu dużo czasu. Każdy pobyt u Dziadków uruchamiał moją wyobraźnię, przenosił w czasie. Badając każdy zakątek i przedmiot, odkrywałam świat. Z powodu zagracenia wnętrze może wydawać się chaotyczne, ale tu wszystko ma swoje miejsce i znaczenie. Przedmioty jako symbol czasu i osobistych przeżyć tworzą unikatowe obrazy. Mieszkanie i obiekty znajdujące się w nim odzwierciedlają duszę Baby. W jej domu da się odczuć genius loci.
„Na początku był Chaos…” – tak mówi moja Babcia, kiedy pozwala sobie na zrobienie bałaganu, bo przy sprzątaniu może poczuć się jak Bóg. Sprzątanie polega na przekładaniu przedmiotów, na aranżowaniu przestrzeni na nowo, tworzeniu scenografii. Każdy jest dla niej ważny, bo jako dziecko wychowujące się podczas II wojny światowej nie miała nic. Ze swoją mamą uciekała jedynie z małą walizeczką. Na Boże Narodzenie dostała ołówek.
Zaczęła gromadzić, ponieważ widziała wartość estetyczną w każdym najmniejszym przedmiocie. „Jak ktoś wyrzucał pudełeczko od zapałek, a miało ładny obrazek, to go zabierałam. A jak były cukierki w papierkach – owocowe – to na tym papierku był owocek. To wycinałam ten owocek i naklejałam na szafkę. Ale my nie mieliśmy szafki, to była taka drewniana skrzynka… (była wojna, 1942 rok), zwykła drewniana skrzynka oklejona szarym papierem – taka brzydkoszara. Wycinałam te obrazeczki i z tatem przyklejaliśmy je do szafki i cała była w kolorowe owocki i papierki”.
Po wojnie też panowała trudna sytuacja. Ciężko było coś zdobyć, ale Babcia stale zbierała i dbała o każdy najmniejszy przedmiot. Dziś również wszystko układa z czułością. Dla Niej ważna jest każda rzecz i każde stworzenie. Dba o nie i zawsze nas tego uczyła. Nie daje umrzeć żadnej roślince. Tłumaczy, że lalka nie może nie mieć ubranka, „bo będzie jej zimno”. Z każdego skrawka materiału potrafi uszyć strój dla lalki. Karmi wszystkich swoich gości (nawet myszy). Dla mnie jej mieszkanie jest jakby domkiem dla lalek, który tworzyłam z nią w dzieciństwie. To właśnie tą zabawą uczyła mnie dbałości o wszystko.
Wystawę zobaczyć można w niedawno udostępnionym pokoju córki architekta – Barbary Pniewskiej na pierwszym piętrze willi.
 
*Wystawa stanowi część pracy dyplomowej realizowanej w ramach studiów magisterskich na kierunku Edukacja artystyczna w zakresie sztuk plastycznych.
Lato w mieście z Muzeum Ziemi

Lato w mieście z Muzeum Ziemi

LATO W MIEŚCIE Z MUZEUM ZIEMI

Lato to idealny czas na kreatywną zabawę i odkrywanie świata przyrody – także bez wyjeżdżania z miasta. W ramach naszej wakacyjnej oferty „Lato w mieście” przygotowaliśmy trzy różnorodne warsztaty, wśród których każdy znajdzie coś dla siebie.
Na warsztaty zapraszamy grupy zorganizowane.

Zapisy na warsztaty prowadzimy pod numerami telefonów:

(22) 629 74 79 w. 203 lub 530 271 484

OFERTA WARSZTATÓW:

Zwierzęta w sztuce epoki lodowcowej

Warsztaty przybliżają świat plejstoceńskiej megafauny i sztuki naskalnej dawnych ludzi. Dzieci tworzą własne malowidła wielkich ssaków oraz „ubierają” zimnolubne zwierzęta w ciepłe futerka. Wykonane prace zabierają do domu jako pamiątkę.

Letni zielnik miasta

Zajęcia łączą spacer po warszawskiej skarpie z warsztatami zielnikowymi. Dzieci poznają gatunki rodzimych drzew, zbierają liście i tworzą własne zielniki, naklejając okazy na specjalne karty oraz oznaczając je za pomocą ilustrowanych broszur.

Właściwości bursztynu

Warsztaty są doskonałą okazją do stworzenia niepowtarzalnych pamiątek z bursztynu. Dzieci poznają historię powstawania bursztynu, uczą się rozpoznawać jego właściwości i odróżniać go od falsyfikatów, a następnie własnoręcznie wykonują laurki ozdobione autentycznym bursztynem.

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” – wystawa czasowa

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” – wystawa czasowa

Maria Waliszewska-Bendek „KRZYK ZIEMI: WYCIECZKA BEZ POWROTU” - wystawa czasowa

Zapraszamy do odwiedzenia naszej najnowszej wystawy czasowej, poświęconej twórczości Ewy Miazek — wyjątkowej artystki, której dorobek malarski i scenograficzny od lat cieszy się uznaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą.
 
Ewa Miazek mieszka i tworzy w Warszawie oraz Wiżajnach. Jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie w latach 1971–1976 studiowała pod kierunkiem prof. Stefana Gierowskiego. W 1978 roku ukończyła również podyplomowe studia scenografii u prof. Józefa Szajny.
Jej prace prezentowano na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz poza jego granicami — m.in. w Holandii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Mongolii, na Litwie, w Mołdawii i Bułgarii. Dzieła artystki znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych na całym świecie.
 
Ewa Miazek przez wiele lat aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym, pełniąc funkcje prezesa Okręgu Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków (1999–2005) oraz prezesa Stowarzyszenia Kampania Artystyczna (2007–2017).
 
Wystawa w PAN Muzeum Ziemi to niepowtarzalna okazja, by zetknąć się z dojrzałą, głęboko osobistą twórczością artystki.
„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” – wystawa czasowa

„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” – wystawa czasowa

„ARCHEOLOGIA ANTROPOCENU” - wystawa czasowa

Zapraszamy na wyjątkową wystawę poświęconą Antropocenowi — epoce, w której działalność człowieka kształtuje naszą planetę. 
 
Prace studentek i studentów z Pracowni Rzeźby i Współistnienia oraz Pracowni Działań Interdyscyplinarnych stanowią refleksję nad kulturą materialną, zmianami środowiskowymi i śladami, jakie pozostawiamy po sobie.
Współczesne badania archeologiczne pozwalają spojrzeć na Antropocen nie tylko jako epokę teraźniejszości, ale również jako zapis przyszłej archeologii. Ślady działalności człowieka – od megamiast po mikrocząsteczki plastiku osadzające się w warstwach geologicznych – stanowią nowy rodzaj artefaktów…
 
W ramach współpracy międzyinstytucjonalnej studentki i studenci Wydziału Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, pod opieką kuratorek — autorki koncepcji Zofii Kwasieborskiej Keller oraz Antoniny Konopelskiej — zaprezentują w Muzeum Ziemi prace będące próbą dialogu z tkanką naszej planety.

Inicjatorka projektu: Zofia Kwasieborska Keller
 
Kuratorki: Zofia Kwasieborska Keller, Antonina Konopelska

Artystki i artyści: Stanislaw Artman, Thimoté Azoulai, Dolev Ben Tzioni, Weronika Biesiada, Emma Cot, Andrea Contrafatto, Urszula Dziegielewska, Lea Elbanowska, Laura Giordano, Jules Guedoit, Aniela Gregorczuk, Kalina Gronczynska, Salomé Jarriau, Natalia Kornaszewska, Camille Ledure, Aleksandra Machalewska, Anna Miłosz, Monika Olech, Hanna Rzączyńska, Zofia Sapryk, Maja Tyczyńska, Nela Wzorek, Bronia Zamachowska

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 20/26
od 18 maja  do 15 czerwca 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

Noc Muzeów 2025

Noc Muzeów 2025

NOC MUZEÓW 2025 - Program

📅 Sobota, 17 maja 2025
📍 al. Na Skarpie 20/26 i 27, Warszawa
🕕 Start: godz. 18:00
🎟 Wstęp wolny!

Zapraszamy serdecznie do PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, które na tę wyjątkową noc przygotowało mnóstwo fascynujących atrakcji!

📅 PROGRAM WYDARZEŃ:

🕕 18:00 Wernisaż wystawy „Archeologia Antropocenu” – artystyczno-naukowa refleksja nad wpływem człowieka na naszą planetę.

🕡 18:30 Panel dyskusyjny „Archeologia Antropocenu” z udziałem – dr Moniki Stobieckiej oraz dr hab. Błażeja Błażejowskiego, prof. PAN.

🕗 20:00 Wykład dr. Gwidona Jakubowskiego „60 lat w Muzeum Ziemi” – pasjonujące opowieści o poszukiwaniu dinozaurów na pustyni Gobi oraz tajnikach pracy paleontologa.

🕘 21:00 Wykład dr. Michała Czernielewskiego o lodowcach, zmianach klimatycznych oraz roli CO₂ w geologicznej historii Ziemi.

🌍 PRZEZ CAŁY WIECZÓR:

🔹 Muzealna gra „Znajdź eksponat”

🔹 Zwiedzanie wystaw stałych

🔹 Zwiedzanie „Willi Pniewskiego”

🔹 Wystawa czasowa Ewa Miazek „Miejsca Wykreowane”

Do zobaczenia! 😊🌠

Roślinność neogenu QR

Roślinność neogenu QR

 

Roślinność neogenu

Kenozoik, ostatnia era w dziejach Ziemi, rozpoczął się 66 milionów lat temu. Po gorącym paleogenie, klimat neogenu stopniowo się ochładzał i osuszał. W miocenie był jeszcze bardzo ciepły i wilgotny, dzięki czemu na lądach dominowały bujne lasy. Natomiast pod koniec pliocenu klimat zaczął przypominać ten, jaki mamy obecnie, do tego we wnętrzach kontynentów znacznie się osuszył, przez co rozwinęły się tam rozległe bezdrzewne formacje roślinne.

Klimat miocenu, a także ukształtowanie geograficzne Europy Środkowej i Polski w tym czasie sprzyjały rozwojowi rozległych bagien, których pozostałościami są bogate złoża węgli brunatnych oraz bardzo liczne skamieniałości roślin.

W neogenie roślinność leśna Europy nie przypominała dzisiejszej, składem i strukturą bliższa była tej, znanej współcześnie z obszarów Ameryki Północnej i Azji Wschodniej. Na początku miocenu w lasach Europy Środkowej bardzo duży udział, czasem dominujący, miały drzewa wiecznie zielone, a miejscami dość częste były palmy. Jednak, pod koniec miocenu i w pliocenie, w wyniku postępującego ochłodzenia klimatu były stopniowo wypierane przez gubiące liście rośliny klimatu umiarkowanego. Nie spowodowało to jednak drastycznego zubożenia lasów Europy, a jedynie zmianę ich składu. W miocenie występowało jeszcze wiele rodzajów roślin wymarłych i takich, które współcześnie nie występują już w Europie – do początków plejstocenu większość z nich wymarła lub schroniła się na południu, w tak zwanych ostojach.

Szczątki roślin znajdowane podczas wydobycia węgla brunatnego świadczą o bogactwie i odmienności ówczesnej roślinności bagiennej. Tak jak współcześnie, roślinność ta różnicowała się, tworząc tak zwane zbiorowiska, a różne ich typy tworzyły się w zależności od rodzaju podłoża i jego wilgotności. W najbardziej podmokłych środowiskach rozwijały się szuwary, w pośrednich występowały lasy bagienne i zbiorowiska krzewiaste, a najmniej podmokłe środowiska zasiedlały lasy łęgowe.


Neogene Vegetation

The Cenozoic, the most recent era in the Earth’s history, began 66 million years ago. After the warm Paleogene, the Neogene climate gradually cooled and dried. During the Miocene, the climate remained very warm and humid, allowing lush forests to dominate the land. By the end of the Pliocene, however, the climate had begun to resemble the one we know today, becoming significantly drier in the continental interiors, where vast, treeless plant formations emerged.

The warm Miocene climate, along with the geography of Central Europe and Poland at that time, supported extensive swamps, remnants of which are preserved today in rich lignite deposits and numerous plant fossils.

The Neogene forests in Europe were quite different from today’s. In composition and structure, they were more like modern forests in North America and East Asia. The early Miocene forests in Central Europe were often dominated by evergreen trees, with palms being fairly common in some areas. However, at the end of Miocene and in Pliocene, the climate cooled and evergreen trees were gradually replaced by deciduous plants typical of temperate regions. This change did not lead to a dramatic loss of plant diversity in European forests, but rather to a shift in their composition. The Miocene still hosted many now-extinct plant genera and species no longer found in Europe; by the early Pleistocene, most of these had either gone extinct or retreated to southern havens known as refugia.

Plant remains found during lignite exploitation reveal the diversity and unique nature of swamp vegetation from that period. Much like today, this vegetation was highly specialized, forming distinct plant communities that varied based on soil type and moisture. In the wettest environments, reed beds thrived; swamp forests and shrub communities grew in intermediate areas, while riparian forests developed in the drier wetlands.