Muzeum Ziemi

PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Autor: Michał Kazubski

Roślinność karbonu QR

Roślinność karbonu QR

 

Roślinność karbonu

Karbon, przedostatni okres ery paleozoicznej, który rozpoczął się 359 milionów lat temu, jest uznawany za jeden z przełomowych okresów w historii świata roślin. W tym czasie nastąpił szczyt rozwoju wielu grup roślin lądowych, które tworzyły pierwsze formacje leśne na Ziemi o tak dużej złożoności.

Obszary dzisiejszych europejskich zagłębi węglowych były w karbonie nizinnymi terenami bagiennymi i lagunowymi, porośniętymi bujnymi, różnorodnymi lasami tropikalnymi, bogatymi w formy i gatunki. W ich skład wchodziły drzewiaste rośliny zarodnikowe spokrewnione z dzisiejszymi widłakami i paprociami, a także wymarłe pierwotne rośliny nagozalążkowe, takie jak paprocie nasienne, kordaity i pierwsze szpilkowe. Z tych roślin powstały karbońskie węgle kamienne wydobywane dziś w Polsce.

We wczesnym karbonie roślinność wykazywała jeszcze niewielkie zróżnicowanie geograficzne, była dość jednolita na całej kuli ziemskiej.

Natomiast w późnym karbonie pojawiły się już wyraźne różnice w składzie szaty roślinnej w zależności od położenia na kuli ziemskiej. Ukształtowały się odmienne w swoim charakterze prowincje roślinne, których wyodrębnienie związane było z pogłębianiem się różnic klimatycznych. Na półkuli północnej ukształtowały się: prowincja euramerykańska (kontynent Euramerykański), syberyjska i chińska (kontynent Angary i Katazji), a na półkuli południowej – gondwańska (kontynent Gondwany).

Europa wraz ze wschodnią częścią Ameryki Północnej, północną częścią Afryki, Bliskim Wschodem oraz obszarem aralokaspijskim wchodziła w skład prowincji euroamerykańskiej. Karbońska flora tych obszarów należy do najlepiej poznanych. Ponieważ większa część tej prowincji leżała w strefie okołorównikowej, jej klimat był zapewne najbardziej zbliżony do dzisiejszego tropikalnego, o wysokiej temperaturze i wilgotności. Tereny europejskich zagłębi węglowych były w karbonie nizinnymi obszarami bagiennymi i lagunowymi, porośniętymi bujnymi, obfitującymi w formy i gatunki swoistymi lasami. W ich skład wchodziły drzewiaste rośliny zarodnikowe: widłakowe,  paprociowe, a także pierwotne rośliny nagozalążkowe – paprocie nasienne i kordaity. W runie lasów występowały paprocie zielne, drobne widłaki i skrzypy, mchy i wątrobowce. Liczne były niezwykłe, pnące paprocie i klinolisty (pnące skrzypy). Na obrzeżach bagien rosły nagozalążkowe – kordaity, a na wzniesieniach nieliczne jeszcze pierwotne iglaste. Rośliny te nie występowały przypadkowo, bezładnie wymieszane ze sobą, lecz podobnie jak współczesna roślinność miały określone preferencje co do klimatu, ilości wody i słońca i w zależności od tych warunków tworzyły skupiska o określonym składzie gatunkowym.

 

Carboniferous Vegetation

The Carboniferous period (the second-to-last period of the Paleozoic era) began 359 million years ago and is considered one of the pivotal times in plant history. During this period, many groups of land plants reached their peak development, forming the Earth’s very first highly complex forest ecosystems.

The areas that are now Europe’s coal basins were – back in the Carboniferous – low-lying swamps and lagoons covered in lush, diverse tropical forests rich in different species. These forests included tree-like, spore-bearing plants related to today’s lycophytes and ferns, as well as extinct primitive gymnosperms called seed ferns, cordaites, and earliest conifers. It is these plants ultimately formed the bituminous coal deposits that are now mined in Poland and elsewhere.

In the early Carboniferous, plant life showed limited geographical variation and was fairly uniform across the globe. However, in the late Carboniferous, distinct differences in plant communities began to emerge based on geography, with unique plant provinces forming as climate differences grew more pronounced. The Euramerican province (on what was then the Euramerican continent), the Siberian province, and the Chinese province (on what were then the continents of Angara and Cathaysia) formed in the northern hemisphere, while the southern hemisphere saw the emergence of the Gondwanan province (on the continent of Gondwana).

Europe, along with eastern North America, northern Africa, the Middle East, and the Aral-Caspian region, was then part of the Euramerican province. The Carboniferous flora of this province is among the best understood. Since much of the province lay in an equatorial zone, its climate was likely similar to today’s tropical climates, with high temperature and humidity. The European coal basins of the Carboniferous period were low-lying swamp and lagoon areas covered by dense, species-rich forests. These forests included tree-like spore plants such as lycophytes and ferns, along with primitive gymnosperms like seed ferns and cordaites. The lower layer of the forest featured herbaceous ferns, small lycophytes, horsetails, mosses, and liverworts, along with various climbing ferns and calamites. Gymnosperms like cordaites grew along the swamp edges, with a few primitive conifers appearing on higher ground. These plants did not grow haphazardly mixed together; rather, like modern plants, they had specific preferences for climate, water, and sunlight, forming distinct clusters based on these conditions.

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” – wystawa czasowa

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” – wystawa czasowa

Ewa Miazek „MIEJSCA WYKREOWANE” - wystawa czasowa

Zapraszamy do odwiedzenia naszej najnowszej wystawy czasowej, poświęconej twórczości Ewy Miazek — wyjątkowej artystki, której dorobek malarski i scenograficzny od lat cieszy się uznaniem zarówno w Polsce, jak i za granicą.
 
Ewa Miazek mieszka i tworzy w Warszawie oraz Wiżajnach. Jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie w latach 1971–1976 studiowała pod kierunkiem prof. Stefana Gierowskiego. W 1978 roku ukończyła również podyplomowe studia scenografii u prof. Józefa Szajny.
Jej prace prezentowano na wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju oraz poza jego granicami — m.in. w Holandii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Mongolii, na Litwie, w Mołdawii i Bułgarii. Dzieła artystki znajdują się w licznych kolekcjach prywatnych na całym świecie.
 
Ewa Miazek przez wiele lat aktywnie uczestniczyła w życiu artystycznym, pełniąc funkcje prezesa Okręgu Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków (1999–2005) oraz prezesa Stowarzyszenia Kampania Artystyczna (2007–2017).
 
Wystawa w PAN Muzeum Ziemi to niepowtarzalna okazja, by zetknąć się z dojrzałą, głęboko osobistą twórczością artystki.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 9 maja  do 15 czerwca 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

Zanim powstal wegiel wprowadzenie

Zanim powstal wegiel wprowadzenie

ZANIM POWSTAŁ WĘGIEL

 

Wprowadzenie

Wykorzystanie surowców energetycznych to jeden z głównych tematów polityczno-gospodarczych ostatnich lat. Złoża węgla nie są jednak tylko źródłem energii – dla paleobotaników stanowią one niewyczerpaną skarbnicę wiedzy o roślinach z przeszłości geologicznej. Przed powstaniem węgla musiała bowiem istnieć roślinność, będąca źródłem materii organicznej. Jej pozostałościami są prezentowane skamieniałości.

Energia docierająca do Ziemi ze Słońca jest przekształcana przez rośliny do podtrzymania własnych procesów życiowych, w tym także do budowania tkanek. Szczególnie intensywnie proces ten zachodzi u roślin lądowych. Obumarłe tkanki są w większości szybko rozkładane przez zwierzęta, grzyby i bakterie. W trakcie rozkładu dochodzi do uwolnienia energii zgromadzonej w komórkach. Najwydajniej proces ten zachodzi na powierzchni ziemi, przy swobodnym dostępie tlenu. Ubocznym produktem przemiany materii w energię są proste, łatwo przyswajalne związki mineralne, które mogą być na powrót użyte przez organizmy żywe. Mimo dużej wydajności procesu rozkładu, znaczna część tkanek roślinnych może pozostać nierozłożona. Dzieje się tak wtedy, gdy zostają zbyt szybko przetransportowane z powierzchni ziemi i pogrzebane w miejscach pozbawionych dostępu tlenu. Nagromadzona w takich miejscach materia roślinna może pozostawać nierozłożona przez bardzo długi czas, ulegając jedynie powolnym przemianom, by w ostateczności przeobrazić się w węgiel.

Proces tworzenia się węgla przebiega w dwóch etapach. W pierwszym – z nagromadzeń szczątków roślinnych w warunkach beztlenowych i przy udziale bakterii, grzybów i bezkręgowców powstaje torf. W trakcie tworzenia torfu dochodzi do rozkładu najmniej trwałych substancji budujących tkanki roślinne. Torf jest zbudowany z prawie niezmienionych organów roślinnych, zawiera jedynie nieco ponad 50% pierwiastkowego węgla. Aby nastąpił drugi etap, torf musi zostać przykryty nieorganicznymi osadami. W wyniku nacisku, jaki wywierają te osady, torf ulega ubiciu i odwodnieniu, a tworzące go szczątki roślinne ulegają znacznemu przeobrażeniu, w wyniku czego powstaje węgiel brunatny.  Zawiera on do 75 % pierwiastka węgla. Im głębiej węgiel brunatny znajduje się pod powierzchnią ziemi, tym podlega wyższym ciśnieniu i temperaturze i szybciej przebiega jego dalsze przeobrażanie. Końcowym efektem tych przemian jest węgiel kamienny zawierający od 75 do 97% pierwiastka węgla.

Badając węgiel i osady mu towarzyszące, można ustalić, z jakich roślin powstał węgiel i w jakich warunkach klimatu i środowiska rośliny te występowały.

BEFORE COAL WAS FORMED

Introduction

The consumption of fossil fuels has become a major political and economic issue in recent years. However, coal deposits are more than just an energy source – for paleobotanists, they are an invaluable treasure-trove of information about ancient plants from the geological past. For coal to be able to form, there first had to be plant life as a source of organic matter. The fossils on display are remnants of this prehistoric vegetation.

The energy that reaches the Earth from the Sun is captured by plants and transformed to sustain their life processes, including tissue-building. This is especially intensive in terrestrial plants. Most dead plant matter gets quickly decomposed by animals, fungi, and bacteria, releasing the energy stored within the cells. This process is most efficient on the Earth’s surface, where oxygen is freely available. As this organic matter is transformed back into energy, simple, easily absorbed mineral compounds get left behind, which can be reused by living organisms. Although decomposition is generally quite efficient, when plant tissue gets rapidly buried in oxygen-poor (anaerobic) locations, a substantial portion may remain intact. In such places, plant material can remain undecomposed for a long time, undergoing slow transformations that eventually lead to the formation of coal.

In fact, the formation of coal plays out in two stages. In the first, plant remains accumulate in anaerobic conditions, and under influence of bacteria, fungi, and invertebrates transform into peat. During this process, the less stable substances in the plant tissues break down. Peat consists of nearly intact plant material, contains just over 50% carbon. For the second stage of coal-formation to occur, peat has to get buried under layers of inorganic sediment. Due to the pressure exerted by these sediments, the peat becomes compacted and dehydrated, with its plant material undergoing significant changes to form brown coal, which contains up to 75 % elemental carbon The deeper the brown coal comes to lie beneath the Earth’s surface, the more pressure and heat it experiences, accelerating its transformation. The final product of this process is bituminous coal, which contains 75 to 97% elemental carbon.

By studying coal and the surrounding sediments, we can determine the types of plants that contributed to the coal’s formation and learn about the climate and environmental conditions in which these plants once thrived.

Wykład „Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki”

Wykład „Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki”

Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki

PAN Muzeum Ziemi serdecznie zaprasza na wykład poświęcony krokodylomorfom, który odbędzie się w czwartek, 24 kwietnia, o godzinie 17:00.
 
Wykład pt. „Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki” wygłosi Łukasz Weryński, doktorant Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego i stażysta naszego Muzeum.
 
Krokodyle znane są nam dziś jako ziemnowodne drapieżniki polujące z zasadzki na brzegach jezior i rzek. Nie zawsze była to jednak jedyna nisza zajmowana przez te zwierzęta – dzisiejsza bioróżnorodność linii krokodylomorfów to zaledwie cień dawnej chwały. Podczas swej długiej ewolucji, trwającej od późnego triasu, różne formy krokodylomorfów występowały w rzekach, morzach i na lądach – od szczytowych drapieżców po… roślinożerców.
 
Jeśli interesuje Was tematyka ewolucji tych niezwykłych gadów, nie może Was zabraknąć!
 
 
Wykład Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki
Wykład „Krokodylomorfy – więcej niż tylko rzeczne drapieżniki”
24 kwietnia godzina 17:00
PAN Muzeum Ziemi w Warszawie
Aleja Na Skarpie 27 (Willa Pniewskiego)

PRACA W PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

PRACA W PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

PRACA W PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie poszukuje osoby na stanowisko: opiekun ekspozycji muzealnych

Miejsce pracy: Aleja Na Skarpie 20/26 i 27, 00-488 Warszawa

Przewidywany termin zatrudnienia: od zaraz

Podstawa zatrudnienia: umowa o pracę

Wymiar czasu pracy: pełen etat

Do głównych zadań osoby zatrudnionej na tym stanowisku będzie należało:

  1. Opieka nad ekspozycjami muzealnymi
  2. Kontrola stanu wystaw i liczebnego stanu eksponatów
  3. Kontrola ruchu zwiedzających
  4. Udzielanie podstawowych informacji o wystawach
  5. Obsługa wydarzeń: Nocy Muzeów, wernisaży, pikników, wykładów itp.
  6. Obsługa kasy fiskalnej
  7. Pełnienie dyżurów sobotnio-niedzielnych
  8. Utrzymywanie porządku w salach wystawowych oraz w innych wyznaczonych pomieszczeniach

Wymagania:

  1. Rzetelność, sumienność, dyspozycyjność
  2. Zaangażowanie w wykonywaną pracę
  3. Komunikatywność i umiejętność pracy w zespole
  4. Wysoka kultura osobista
  5. Mile widziana znajomość pracy w instytucji kultury

Wymagane dokumenty i oświadczenia:

Wymagane dokumenty i oświadczenia:

  • CV
  • Zgoda na przetwarzanie danych osobowych do celów naboru zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

Prosimy o zamieszczenie dodatkowej klauzuli o treści:

„ Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Polską Akademię Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie moich danych osobowych zawartych w dokumentach aplikacyjnych na potrzeby przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego na stanowisko opiekuna ekspozycji muzealnych”

Zgłoszenia z klauzulą należy przesyłać do dnia 9 maja 2025 roku drogą elektroniczną z tytułem maila „rekrutacja – opiekun ekspozycji muzealnych” na adres: sekretariat@mz.pan.pl

PAN Muzeum Ziemi w Warszawie zastrzega sobie prawo do kontaktu tylko z wybranymi kandydatami.

Zastrzegamy sobie również prawo do wcześniejszego zakończenia procesu rekrutacji w przypadku wyłonienia kandydata przed terminem ważności ogłoszenia.

Informujemy, że:

  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych przetwarzanych w ramach procesu rekrutacji jest Polska Akademia Nauk , Pl. Defilad 1, 00-901 Warszawa; jednostka pomocnicza: Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie,
     Aleja Na Skarpie 20/26 i 27, 00-488 Warszawa, tel. +48 22 629 74 79, e-mail: sekretariat@mz.pan.pl
  2. Administrator wyznaczył inspektora danych osobowych, z którym można skontaktować się poprzez adres poczty elektronicznej: iod@pan.pl
  3. Celem przetwarzania danych osobowych jest przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego na stanowisko wskazane w ogłoszeniu, zakończonego ewentualnym zawarciem umowy
  4. Podanie danych o których mowa w art. 221 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. KP jest wymogiem ustawowym, w pozostałym zakresie podanie danych jest dobrowolne
  5. Dane osobowe będą przetwarzane na podstawie obowiązku prawnego administratora, o którym mowa w art. 221 KP (art. 6 ust. 1 lit. c RODO). Pozostałe dane będą przetwarzane na podstawie dobrowolnej zgody (art. 6 ust. 1 lit. a RODO), rozumianej jako przesłanie zgłoszenia rekrutacyjnego do PAN MZ, a ich podanie nie ma wpływu na możliwość udziału w rekrutacji. Jeżeli nie chce Pani/Pan, abyśmy przetwarzali dodatkowe dane osobowe, prosimy o nieumieszczanie ich w dokumentach
  6. Dane zgromadzone w procesie rekrutacyjnym będą przechowywane przez 1 miesiąc od momentu zakończenia rekrutacji
  7. Odbiorcami danych osobowych mogą być podmioty świadczące obsługę administracyjno-organizacyjną oraz podmioty uprawnione
  8. W granicach i na zasadach opisanych w RODO posiada Pani/Pan prawo żądania:
    – dostępu do danych osobowych Pani/Pana dotyczących
    – sprostowania Pani/Pana danych osobowych
    – ograniczenia przetwarzania danych osobowych
    – usunięcia danych osobowych
    -wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych  (ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa)
  1. W zakresie danych przetwarzanych na podstawie zgody przysługuje Pani/Panu również prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie (co jednak nie będzie miało wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem) oraz prawo do przenoszenia danych.
Franek Wardyński „Sól” – wystawa czasowa

Franek Wardyński „Sól” – wystawa czasowa

Franek Wardyński „Sól” - wystawa czasowa

sól franek wardynski

„Sól”

Wystawa „Sól” Franka Wardyńskiego to artystyczna interpretacja jednego z podstawowych elementów Ziemi – halitu. 

Sól jest wszędzie – w pożywieniu, glebie, oceanach i naszych łzach. Bierze udział w przekazywaniu impulsów nerwowych oraz w pracy mięśni, a w naturze kształtuje ekosystem, gdy deszcz spływa po skałach, dociera do morza i wpływa na prądy oceaniczne. Patrząc na kryształ soli, dostrzegamy samo życie.

Franek Wardyński w swoich pracach podkreśla, jak ważną rolę geologia i mineralogia odgrywają w naszym życiu. Jego twórczość skupia się na procesie krystalizacji soli, a do jej przedstawienia wykorzystuje fotografię, tekst, rysunek, film, dźwięk i wielkoformatowe kompozycje.

Franek Wardyński

Franek Wardyński (ur. 1989) to multidyscyplinarny artysta i projektant, tworzący pomiędzy Londynem, Warszawą a Sztokholmem. Jego twórczość koncentruje się na narracji i krytycznej analizie land artu w kontekście eksploatacji zasobów naturalnych. Bada zagadnienia geologii, natury wykraczającej poza ludzką perspektywę oraz przekładu znaczeń, wykorzystując różnorodne media, w tym film, grafikę, malarstwo, rzeźbę i performance.

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 1  do 30 kwietnia 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

14 marca – Utrudnienia w zwiedzaniu wystaw stałych

14 marca – Utrudnienia w zwiedzaniu wystaw stałych

14 MARCA - UTRUDNIENIA W ZWIEDZANIU BUDYNKU 26

Drodzy Zwiedzający,
informujemy, że w dniu 14 marca (piątek) wystawy: „Kamień w życiu człowieka”, „Meteoryty – kamienie z nieba” oraz „Bursztyn Polska i Świat” będą niedostępne dla publiczności.

W tym dniu wstęp na pozostałe nasze wystawy będzie bezpłatny.
Serdecznie przepraszamy za niedogodności.

Willa Pniewskiego – Dom Własny Mistrza Architektury

Willa Pniewskiego – Dom Własny Mistrza Architektury

Willa Pniewskiego – Dom Własny Mistrza Architektury

Zapraszamy na wystawę czasową poświęconą willi Bohdana Pniewskiego – jednemu z najciekawszych przykładów modernistycznej architektury Warszawy!  
 
Wystawa dostępna do 26 marca! Nie przegapcie okazji, by odkryć ten architektoniczny skarb!

 

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

Cezary Werpachowski „OBRAZY nieznane”

Cezary Werpachowski „OBRAZY nieznane”

Cezary Werpachowski "OBRAZY nieznane"

OBRAZY NIEZNANE

Zapraszamy na wyjątkową wystawę fotografii
Cezarego Werpachowskiego w PAN Muzeum Ziemi!

Cezary Werpachowski, doktor nauk przyrodniczych, botanik i ekolog roślin, prezentuje fascynującą kolekcję kilkudziesięciu fotografii ukazujących niezwykłe piękno natury z dwóch perspektyw: z wysokości i spod mikroskopu.
To efekt kilku lat pracy i pasji, w której świat mikro i makro spotykają się w harmonii

Na wystawie zobaczycie:
🔬 Struktury roślinne, takie jak nasiona, pyłki czy zarodniki.
❄ Zjawiska fizyczne, np. delikatne formy śniegu i lodu.
🌍 Fotografie powierzchni ziemi wykonane dronem, które ukazują krajobrazy w zupełnie nowym świetle.

 

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, al. Na Skarpie 27
od 17 stycznia do 16 lutego 2025
od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00
w soboty i niedziele: 10.00 – 16.00

Wesołych Świąt !

Wesołych Świąt !

❄️Wesołych Świąt !🎅🎄🎁🌟

⭐Niech czas Bożego Narodzenia będzie pełen ciepła, radości i wytchnienia od codziennego pędu.
Zdrowych i pogodnych Świąt Bożego Narodzenia oraz wszelkiej pomyślności w Nowym Roku
życzy zespół PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE
❤️Dziękujemy, że jesteście z nami!