PAN Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę „Jacek Andrzej Kozłowski (1943–2025). Biżuteria i małe formy rzeźbiarskie”, prezentującą wyjątkowy obszar twórczości artysty, rzeźbiarza, malarza, grafika, projektanta i pedagoga.
Twórczość Jacka Andrzeja Kozłowskiego cechowała niezwykła różnorodność technik i materiałów. Z pełną swobodą posługiwał się kamieniem, drewnem i metalem, a równolegle rozwijał zainteresowania malarstwem, ceroplastyką, witrażownictwem, grafiką i projektowaniem biżuterii artystycznej. Niezależnie od medium pozostawał wierny idei świadomego dialogu z materią, traktując warsztat jako integralną część procesu twórczego.
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmowała rzeźba. Również wtedy, gdy tworzył obiekty niewielkich rozmiarów, myślał jak rzeźbiarz. Jego biżuteria ma charakter miniaturowych rzeźb – autonomicznych obiektów artystycznych, w których ważne są rytm, ciężar, faktura i symboliczny wymiar materiału.
Artysta uważał, że wszystkie kamienie są szlachetne. Każdy fragment skały traktował jako wyjątkowy i wymagający uważnego poznania. Pracę poprzedzała długa analiza formy, barwy i struktury materiału, a dopiero później następowało poszukiwanie właściwego sposobu jego opracowania.
Prezentowana wystawa ukazuje świat form kameralnych, ale nasyconych emocją i refleksją nad naturą materii. Patynowany metal, kość, drewno, muszle i minerały nie są tu jedynie tworzywem, lecz stają się pełnoprawnymi elementami kompozycji. W wielu pracach widoczna jest fascynacja estetyką artefaktu – przedmiotami sprawiającymi wrażenie odnalezionych poza czasem, osobistych talizmanów, znaków pamięci czy fragmentów nieistniejących rytuałów.
Biżuteria Jacka Kozłowskiego nie dominuje osoby, która ją nosi, ale współistnieje z nią. Pełnego znaczenia nabiera dopiero w ruchu, świetle i bezpośrednim kontakcie z człowiekiem. To sztuka wymagająca bliskości i uważności.
Ekspozycja prezentuje wybór prac z różnych okresów działalności artysty. Biżuteria została pokazana w układzie chronologicznym obejmującym lata 60. i 70., lata 80. i 90. oraz lata dwutysięczne. Można zobaczyć obiekty wykonane m.in. z miedzi, mosiądzu i srebra, a także z drewna, muszli, kości oraz kamieni – chryzoprazów, jaspisów i granitów.
Prezentacji biżuterii towarzyszą małe formy rzeźbiarskie w granicie i bazalcie oraz odlewy wykonane metodą na tracony wosk. Każda z prac powstawała ręcznie. Kozłowski sam wykonywał nie tylko zasadniczą formę obiektu, ale również jego łańcuchy, zapinki i zatrzaski. W swojej pracowni toczył, odlewał, wycinał, polerował i lutował, wykorzystując zarówno tradycyjne techniki jubilerskie i rzeźbiarskie, jak i własne rozwiązania warsztatowe.
Mimo niewielkich rozmiarów prezentowane prace mają wyjątkową siłę wyrazu. W ich organicznych, niekiedy szkicowych formach można odnaleźć czułość, humor, ironię i uważną obserwację codzienności. Inspiracją dla Kozłowskiego były literatura, przyroda, rozmowy z bliskimi i przyjaciółmi oraz wydarzenia rodzinne.
Dorobek Jacka Andrzeja Kozłowskiego pozostaje świadectwem artystycznej konsekwencji, mistrzostwa warsztatowego i nieustannego poszukiwania nowych środków wyrazu. Jego dzieła łączą siłę rzeźbiarskiej formy z wyjątkową wrażliwością na materiał i pozostają opowieścią o pamięci materii, sile prostoty oraz potrzebie nadawania formie znaczenia.
„Był wyjątkowy dla każdego i każdy czuł się przy nim wyjątkowym”.
