PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Drodzy Zwiedzający i Przyjaciele PAN Muzeum Ziemi! Dziękujemy Wam za ten rok i 75 lat spędzonych z nami „Na Skarpie”. To był wyjątkowy czas spotkań, rozmów, wykładów, oprowadzań, warsztatów, wernisaży, wystaw, nowych projektów i pomysłów. Dziękujemy Wam za liczną obecność w naszych murach. Bez Was nie ma nas! Dziękujemy za Wasze wsparcie i każdą życzliwość. Każdy koniec jest początkiem. Mamy nadzieję, że Nowy 2025 Rok będzie dobrym czasem dla nas wszystkich. Tymczasem zapraszamy do uczestnictwa w grudniowych wydarzeniach. Będzie się działo!
Zespół PAN Muzeum Ziemi

7 grudnia 2023 o godz. 17.00 zapraszamy na wykład dr. Michała Przeździeckiego (Wydział Archeologii UW) „Atlanci epoki lodowcowej, czyli o badaniach podwodnych stanowisk z epoki kamienia na obszarze szelfu północnoeuropejskiego”.

Opowieść o istniejących przed tysiącami lat fantastycznych krainach, których świadectwa pogrzebane są na dnie mórz oraz oceanów, od zawsze rozbudzała wyobraźnię zarówno naukowców, jak i zwykłych miłośników przeszłości. Do najbardziej znanych należy przedstawiona przez Platona historia Atlantydy – mitycznej wyspy zamieszkałej przez bogaty i szczęśliwy lud cieszący się szczególnymi względami samego Posejdona. Według greckiego filozofa do upadku tej wysokorozwiniętej cywilizacji doprowadzić miały trzęsienia ziemi i związany z nimi potopom, w wyniku którego wyspa wraz z mieszkańcami została pochłonięta przez wody Morza Śródziemnego. Choć istnienia królestwa atlantów sensu stricto nie znajduje potwierdzenia w źródłach historycznych, to jednak nie wszystkie wątki w platońskiej historii należy włożyć między bajki.

Z perspektywy geologicznej zmiany zasięgu mórz oraz oceanów, są dla naszej planety zjawiskiem typowym. Liczne jego ich świadectwa znajdujemy zarówno w zapisie kopalnym, jak i w danych historycznych. Bez wątpienia proces ten wpływał także na życie ludzi, umożliwiając, m.in. rozprzestrzenienie naszego gatunku – „wyjście z Afryki”, zasiedlenie Australii i Ameryk. Z tej perspektywy szczególnie interesujące są rezultaty badań paleograficznych oraz archeologicznych prowadzonych od kilkudziesięciu już lat na obszarze Bałtyku oraz Morza Północnego, gdzie odkryto pozostałości zatopionych lądów ze schyłku plejstocenu i początków holocenu. Poza szczegółową rekonstrukcją krajobrazu oraz środowiska przyrodniczego, uzyskane wyniki pozwalają odpowiedzieć na szereg pytań związanych z penetracją tych terenów przez naszych przodków z epoki kamienia „atlantów epoki lodowcowej”.

/ATLANCI EPOKI LODOWCOWEJ
wykład / dr Michał Przeździecki
7.12.2023, godz. 17.00
/wstęp wolny

Partnerem projektów PAN Muzeum Ziemi jest KGHM to my

„W latach 30. XX wieku Pniewski dobudował bryłe willi z wnętrzami pełnymi zabawnych detali. Pien drzewa udaje słup (pien – bo Pniewski, kapewu?), kropielnica służy do chłodzenia wódki, a sufit biblioteki zdobia malowane ludowe misy” – pisał o willi Grzegorz Piątek (biograf Pniewskiego) w komentarzu do wystawy Nicolasa Grospierre’a „Lapis Mundi” (2023). Odkryjcie więcej detali i ich opowieści w dawnym domu własnym architekta Bohdana Pniewskiego. Domu, którego życie stanowi materiał na osobną biografię. Zapraszamy do udziału w jesiennym oprowadzaniu po willi Pniewskich 10 grudnia 2023 o godz. 15.00, które poprowadzi Anna Piontek dyrektorka PAN Muzeum Ziemi w Warszawie.

/WILLA PNIEWSKICH / OPOWIEŚĆ MIEJSCA 
10.12.2023, godz. 15.00 
/wstęp wolny 

Partnerem projektów PAN Muzeum Ziemi jest KGHM to my

/ZJAWISKA PRZYRODNICZE WE WSPÓŁCZESNYCH BADANIACH NAUKOWYCH

Jak powstaje zorza polarna? Jakie informacje o polskich rzekach dają nam eksperymenty znacznikowe? W jaki sposób monitoruje się zjawiska sejsmiczne w naszym kraju?

Wystawa przygotowana przez Instytut Geofizyki PAN i współorganizowana przez PAN Muzeum Ziemi pokazuje fascynujący świat zjawisk przyrodniczych i uchyla rąbka tajemnicy, jak wygląda praca polskich naukowców.

Opowieść otwiera część poświęcona lodowcom i badaniom glacjologicznym prowadzonym na Spitsbergenie w Arktyce. Zobaczycie tu imponujące czoło lodowca rozcięte szczelinami i usłyszycie dźwięki, jakie wydaje w procesie cielenia.

Tej niesamowitej symfonii będzie towarzyszyć kolejne zjawisko – feeria barw na polarnym niebie, zwana na północy aurorą borealis. Zorza polarna obserwowana nad Polską Stacją Polarną Hornsund zapiera dech w piersiach!

Z Arktyki przeniesiemy się do Polski, gdzie przyjrzymy się rzekom, które życiodajną siecią rozchodzą się po mapie. Spróbujemy zrozumieć procesy, które spowodowały ich gorszą kondycję oraz coraz częstsze występowanie susz na terytorium naszego kraju.

Obok powodzi i suszy geofizycy zajmują się także innymi katastrofami – trzęsieniami ziemi. O tym, gdzie wystąpiły te największe i jaką miały siłę, dowiemy się ze specjalnej mapy. Choć silne zjawiska sejsmiczne w naszym kraju nie stanowią dla nas większego zagrożenia, polscy naukowcy nieustannie monitorują, co dzieje się we wnętrzu naszej planety.

Wystawę zamknie silny akcent. Wyładowanie elektryczne wzbudzi w nas strach graniczący z podziwem dla siły przyrody – w ostatniej części wystawy wyjaśnimy powstawanie burz. Poznamy, jaka tajemnica fizyki kryje się w środku chmury burzowej.

Przyrządy pomiarowe, jakie zobaczymy podczas zwiedzania wystawy, są świadkami historii rozwoju nauki. Podobnie jak Kamienna Ścieżka Czasu, która zaprowadzi nas w najodleglejsze dzieje Ziemi. Artystycznym uzupełnieniem wystawy są kamienne obrazy prezentowanych zjawisk, przygotowane przez dzieci pracowników Instytutu Geofizyki PAN. Mamy nadzieję, że wszystkie części ekspozycji będą impulsem do poznania tajemnic otaczających nas zjawisk i lepszego rozumienia świata, w którym żyjemy.

Ekspozycję “Piękne i bestie. Zjawiska przyrodnicze we współczesnych badaniach naukowych” będzie można oglądać od 29 listopada 2023 r. w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie w Willi Pniewskiego (Al. Na Skarpie 27).

/wernisaż / 29.11.2023 / 18.00
Organizator: Instytut Geofizyki PAN
Współorganizator: PAN Muzeum Ziemi
Partnerem projektów PAN Muzeum Ziemi jest KGHM to my
Kurator wystawy: dr Agata Goździk
Opracowanie graficzne: Piotr Terlecki
Redakcja językowa: Dagmara Bożek
Konsultacje merytoryczne: dr hab. inż. Monika Kalinowska, dr hab. Artur Kalinowski, dr inż. Marek Kubicki, dr hab. Grzegorz Lizurek, dr Bartłomiej Luks, dr hab. inż. Marzena Osuch
Koncepcja Kamiennej Ścieżki Czasu: prof. dr hab. inż. Monika A. Kusiak, dr Piotr Król, Radosław Kiraga
Wystawa jest częścią projektu Geofizyka dla każdego, współfinansowanego ze środków Ministerstwo Edukacji i Nauki w ramach programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki.

Zasiewam Miłość
Wsadzam w wilgotną glebę ziarno Miłości. Niech rośnie.
Niech wbija się korzeniami coraz głębiej i rozrasta.
Niech wyrośnie drzewo Miłości.
Niech kwitną na nim kwiaty Miłości.
Niech wiatr przenosi pyłki Miłości.
Niech pszczoły zapylają Miłością.
Niech rodzą się nowe Miłości.

Jak odnaleźć się wobec rozdzierającego dramatu niewinnych ofiar po obu stronach konfliktu na
Bliskim Wschodzie, znieczuleni wojną trwającą od ponad półtora roku za naszą wschodnią
granicą, czy słysząc o kolejnych osobach ginących w lasach czy morzach podczas ucieczki w
poszukiwaniu bezpiecznego świata. Ta sytuacja nie daje spokoju nawet dalekim świadkom. Już
sama narracja wokół wojen jest pełna przemocy. Ogarnia mnie pustka i niemoc, bo te konflikty są
często tak trudne, że samo opowiedzenie się po stronie ofiar jest powodem do aktów nienawiści.
”Widzę, jak umierają ludzie w Izraelu i jak umierają ludzie w Gazie i pęka mi serce” – dodaj taki
post, a rozerwą cię na strzępy z obu stron” – Etgar Keret

Ucieczka z tego świata pełnego przemocy do przestrzeni Muzeum Ziemi, gdzie można schować się w otoczeniu niezwykłych bytów, będących milczącymi świadkami transformacji Ziemi od pradawnych czasów – minerałów, skał, meteorytów, kości prazwierząt, czaszki i poroża Jelenia Olbrzymiego, który żył tysiące lat temu, a teraz majestatycznie spogląda pustymi oczodołami na muzealną salę – dają wytchnienie i uziemienie. W tej przestrzeni, w której skumulowana jest energia cykliczności, narodzin i śmierci, jest jakaś uzdrawiająca moc. Dlatego tu właśnie chciałabym zaprosić Was do wspólnej medytacji w intencji pokoju. Sylaba OM jest również prastarym dźwiękiem. Podobno jest dźwiękiem początku wszechświata. W hinduizmie to święta sylaba, sylaba nasienie. Poznałam sylabę OM na praktyce jogi parę lat temu i rozwijała się we mnie powoli. Jej brzmienie, w szczególności, kiedy intonowane jest przez wiele osób zaczyna mieć wielką moc. Powstaje uzdrawiającą muzyka. Bardzo odczuwalna w gardle, sercu i czaszce. Ciało staje się wtedy jak katedra gotycka, w której dźwięk roznosi się we wszystkich kierunkach i rozbrzmiewa ciszą. Nie wiadomo, gdzie jest jego źródło. Wibracja Om płynie jak oczyszczająca fala, wewnątrz i
na zewnątrz. Zasiejmy nią Miłość właśnie.

Zapraszam Was do wspólnej medytacji OM w intencji pokoju w przestrzeni mojej wystawy „Narodziny Kolorów”, w sobotę 25 listopada, od godziny 14.00 do około 15.00. Zapraszam z własną matą lub kocem – będziemy siedzieć na podłodze w kręgu.
Beata Konarska
•••
Od 14 września w Białym Pałacyku Branickich trwa wystawa doktorska Beaty Konarskiej pt. „Narodziny Kolorów”. W ramach wystawy artystka eksploruje duchową cielesność, połączenie z własnym ciałem, przepływy energii, emocji oraz inne niezgłębione zasoby, które ciało w swojej wielowymiarowości i różnych aspektach nam daje. Archetypowymi bohaterami tych podróży są kolory. (…) „Narodziny Kolorów” są etapem mojego życia i twórczości, w którym to właśnie kolory nadawały sensy, pomagały zrozumieć skomplikowany proces życia, opisywały stany
świadomości i podświadomości. Ich symbolika i archetypowe znaczenia pozwalały mi zanurzyć się głęboko w jeden wszech-organizm i zrozumieć, że jestem jego elementem w nieustającym procesie umierania i narodzin.“ (…)

Beata Konarska jest współautorką instalacji site-specific stworzonych na zamówienie instytucji publicznych, takich jak „Pegazy” na Placu Krasińskich w Warszawie dla Biblioteki Narodowej, „Koguty” przed Ambasadą Francji, „Dom na Drzewie” dla Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Obecnie przed budynkiem Muzeum Ziemi znajduje się najnowsza instalacja kinetyczna artystki pt. „Kosmos”.

/Medytacja w intencji pokoju w ramach wystawy „Narodziny Kolorów” / BEATA KONARSKA
/PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Aleja Na Skarpie 20/26
25 listopada (sobota), godzina 14:00-15:00
***
Promotorzy pracy doktorskiej: Profesor Dorota Folga Januszewska, Profesor Paweł Nowak
Partnerzy: Sony
Partnerem projektów PAN Muzeum Ziemi jest KGHM to my
Patroni: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS, WIMCAA Foundation
Patroni medialni: Label Magazine, K MAG

Drodzy Zwiedzający,

ze względu na demontaż wystawy „Zaświaty” i prace nad kolejną ekspozycją, zwiedzanie willi Pniewskich może być czasowo utrudnione. Dlatego do 26.11.2023 zapraszamy Was do odwiedzenia PAN Muzeum Ziemi w cenie biletu ulgowego. Przypominamy również, że wtorek jest dniem wolnego wstępu do muzeum. Do zobaczenia!

Zespół PAN Muzeum Ziemi

Partnerem projektów PAN Muzeum Ziemi jest KGHM to my

Na warszawskiej skarpie wiślanej, osłonięta starymi drzewami stoi kamienna willa, stworzona dwa wieki temu dla niesfornego księcia, w nie do końca wiadomym celu. To, co wiadomo na pewno to fakt, że było to miejsce spotkań, a to akurat nie zmieniło się ani za czasów jego kolejnych mieszkańców, czy to Branickich, czy Pniewskich, ani i dziś, kiedy willę wypełnia Muzeum Ziemi.

Przed nami ostatni wieczór w salonie Zaświatów. Na najniższym i najstarszym poziomie Willi, gdzie kiedyś mieściła się Loża, spotkanie rozpocznie opowieścią o Zaświatach Katarzyna Roj. Jej wykład przeniesie Was za kurtynę Zaświatów, opowie o ich strukturze, o rudzie darniowej i głębokim czasie. Następnie, w salonie rozbrzmieją dźwięki wytworzone przez Avtomata, jego głos zaś przyprawi nas o dreszcze.

OSOBY DRAMATU

Artystka i Medium
Johanna
Sylwester Młynarz
Matka
Młynarka
Dzieci
Braniccy
Szymon Bogumił Zug
Carski Senator
Hanna Czeczott
Ektoplazma
Pniewscy
Kaziu Poniatowski
Powstaniec
Kogut
Bakteria żelazowa (Leptospirillum ferriphilum)
Diabeł
Amonit
Likwidator

Wcielenie się w jedną z osób dramatu – mile widziane.

_________________________________

Zaświaty
Anna Orłowska
28 września – 18 listopada 2023

Muzeum Ziemi PAN
Willa Pniewskiego
Na Skarpie 27
Warszawa

2 października – 18 listopada 2023
poniedziałek – piątek: 9:00 – 16:00
niedziela: 10:00 – 16:00

Zaświaty to wejście w głąb własnej historii i relacja z tej zwodniczej podróży. Światy, o których opowiada wystawa, istnieją równolegle, poza ograniczeniami czasu. Przeszłość splata się tu z teraźniejszością, a narracja przypomina wywoływanie duchów domu – kolejnych jego mieszkańców i użytkowników, m.in. architekta Szymona Bogumiła Zuga, carskiego senatora Nikołaja Nikołajewicza Nowosilcewa, rodziny Branickich i Pniewskich, botaniczki Hanny Czeczott. Ich symboliczną obecność wywołują prace Anny Orłowskiej z najnowszego śląskiego cyklu Zaświaty, a także kilka cykli z przeszłości, prezentowanych wraz z minerałami, pigmentami żelaza i obiektami wybranymi przez artystkę z kolekcji Muzeum Ziemi. Anna Orłowska i kuratorka Katarzyna Roj wykorzystują tu intuicyjną metodologię, którą wypracowały wcześniej, tworząc pierwszą prezentację Zaświatów w BWA Wrocław. Zaświaty to wyznaczona przestrzeń, środowisko – w którym umarli i ich historie zostają ulokowane dzięki przywołaniu ich istnienia za pomocą kolażu opowieści i artefaktów.