Muzeum Ziemi

PAN MUZEUM ZIEMI W WARSZAWIE

Kategoria: Archiwum wystaw czasowych

Archiwum wystaw czasowych na stronie Muzeum Ziemi prezentuje wystawy z cyklu „Natura-Sztuka” od 2017 r.

Listopad – Grudzień 2018: Dotyk skały

Listopad – Grudzień 2018: Dotyk skały

Wystawa malarstwa Julii Łukasiak

16 listopada – 30 grudnia 2018

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie

Dotyk śliskiej skały po deszczu, szorstka faktura granitu, sypkie piargi, ostre krawędzie lodowca…. W moich pracach chciałam odtworzyć fakturę gór, zaskakującą i inną za każdym razem, gdy chwytamy się kamienia w trakcie trudnej wędrówki czy też wspinaczki.

Cennino Cennini w „Il libro dell’arte” radził malarzom, którzy chcieli malować góry, by ustawili w pracowni kilka kamieni. Ja w poszukiwaniu różnych faktur udałam się do Doliny Bregaglia, położonej w kantonie Gryzonia w Szwajcarii.

Jednym z moich przewodników po malarstwie górskim był Wojciech Gerson (1831-1901). W trakcie wykonywania kopii dwóch tatrzańskich obrazów artysty („Cmentarz w górach”, „Zwał skalisty w Dolinie Białej Wody w Tatrach”) odkryłam różnorodność efektów, które można uzyskać posługując się tak prostym narzędziem, jakim jest szpachelka malarska. Chciałam też sprawdzić, jak będzie wyglądać faktura skał, jeśli pozbawimy ją trójwymiarowości, sprowadzimy ją do samego znaku graficznego. Efektem moich prób jest cykl grafik wykonanych w technice akwatinty.

Góry pokazały mi też swoje mroczne oblicze: 23 sierpnia 2017 roku nastąpił duży obryw skalny z Piz Cengalo. Czarne chmury zawisły nad Bregaglia. Spływ gruzowo-błotny na trwałe zmienił krajobraz tej okolicy, pozbawił ludzi domów, zniszczył szlaki turystyczne. Nie mogłam już wrócić w miejsca, z których malowałam, zobaczyć raz jeszcze te same widoki. Okazało się, że nawet góry nie są wieczne. Patrzeć tak, jakby jutra miało nie być.

Julia Łukasiak

[Best_Wordpress_Gallery id=”76″ gal_title=”Dotyk skały”]

Julia Łukasiak – ur. w 1989 w Warszawie, absolwentka Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dyplom pt. „Miejsce po fotografii” w pracowni prof. Stanisława Baja, aneks z grafiki warsztatowej pt. „Erozja” w pracowni prof. Piotra Smolnickiego. Studiowała również na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki – dyplom pt. „Pejzaże tatrzańskie Wojciecha Gersona z lat 1885-1899. Technika i technologia warsztatu” (promotor:  prof. Jerzy Nowosielski).

Udział w wystawach: „Szkice do autoportretu”, wystawa indywidualna w klubokawiarni Kafka w Warszawie (2012); „TIDE”, wystawa zbiorowa  w Galerii Profile w Warszawie (2013); „Słowo”, wystawa w ramach Nocy Muzeów w Lutheraneum w Warszawie (2013);  „Szkice z Brukseli”, wystawa indywidualna w klubokawiarni Grawitacja w Warszawie (2013); „Dynamizm, Równowaga, Różnorodność”, wystawa zbiorowa w ramach Nocy Muzeów  w Lutheraneum w Warszawie (2014); „Miejsce po fotografii”, wystawa dyplomowa w Galerii 022 w Warszawie (2016); „Migracje zasadą zachowania równowagi”, wystawa zbiorowa  w Galerii Elektrownia, Czeladź (2018); „Sztuka ku chwale Boga”, wystawa kopii obrazów malarstwa europejskiego o tematyce sakralnej, Sanktuarium Św. Rodziny, Poświętne (2018).

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Styczeń – Luty 2019: Swoją drogą

Styczeń – Luty 2019: Swoją drogą

wystawa malarstwa Magdaleny Hajnosz

11 stycznia – 28 lutego 2019

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę malarstwa Magdaleny Hajnosz zatytułowaną „Swoją drogą”. Wystawa doskonale wpisuje się w prezentowany od wielu lat w Muzeum Ziemi cykl ekspozycji „Natura – Sztuka”.

Artystka wprowadza nas w nastrój oraz tematykę wystawy, a także zachęca do spojrzenia na obrazy w odpowiedni sposób, tak aby pobudzić naszą wyobraźnię i zobaczyć utrwalone na płótnie krajobrazy: „Po fascynującym lecz męczącym zgiełku miasta wzrok z rozkoszą gubi się w dalekich horyzontach. Mam niemal namacalne wrażenie spokoju i  oddalenia od spraw codziennych, pomimo, że wiem iż pomiędzy trawami toczy się walka na życie i śmierć mniejszych i większych stworzeń, lecz mój wzrok ogarnia daleki horyzont ze spokojem. Idę SWOJĄ DROGĄ wśród tych widoków pozornie spokojnych ale jednocześnie pełnych wewnętrznego napięcia. Moje obrazy są niemal abstrakcją. Niemal bo ich punktem wyjścia są rzeczywiste widoki, które próbuję sprowadzić do mojego wymiaru. Zachęcam widza aby wszedł niejako do środka obrazu dając mu jako nić przewodnią kolory i kompozycje, które budują nastrój niezbędny do snucia własnych historii. Zapraszam wszystkich chętnych, aby puścili wodze fantazji i nie przywiązując się do pozorów rzeczywistości weszli w mój świat i podróżowali SWOJĄ DROGĄ”.

Magdalena Hajnosz

 

 

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27:

 od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Marzec – Kwiecień 2019: Nasze fascynacje 2019

Marzec – Kwiecień 2019: Nasze fascynacje 2019

wystawa fotografii przyrodniczej

8 marca – 14 kwietnia 2019

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na wystawę fotografii, która jest wynikiem XVIII  konkursu na Fotografa Roku Okręgu Mazowieckiego Związku Polskich Fotografów Przyrody. Zwieńczeniem konkursu jest ogłoszenie wyników i otwarcie wystawy „Nasze Fascynacje 2019”,  prezentującej nagrodzone prace. W tegorocznej edycji konkursu do rywalizacji stanęło 41 członków okręgu, zgłaszając rekordową liczbę, 1080 fotografii, w dziewięciu kategoriach tematycznych. Jury w składzie Maciej Pietrzak – przewodniczący, Małgorzata Książkiewicz i Karol Woźniakowski, przyznało 51 nagród i Grand Prix. Członkowie Okręgu wybrali również zdjęcie  uhonorowane „Nagrodą Publiczności”.

Tym razem w kategorii „krajobraz” zgłoszono największą liczbę zdjęć wykonanych zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Jury miało trudny wybór, ponieważ prace reprezentowały  podobnie  wysoki poziom. Licznie i różnorodnie przedstawiały się kategorie „impresje” oraz „kompozycja i forma” świadcząc, iż wielu  autorów posiada umiejętności patrzenia oczami wyobraźni na zjawiska powszechnie występujące w przyrodzie.

Wrażliwość na piękno przyrody i dostrzeganie niewidzialnego, widoczne jest również na fotografiach przedstawiających zwierzęta w kategoriach „ssaki” i „ptaki”, czy „owady i pajęczaki”. Świat roślin zachwyca lekkością i ulotnością, które niełatwo jest uchwycić w kadrze. Natomiast zdjęcia w kategorii „świat w naszych rękach” pokazują wzajemne relacje człowieka i przyrody. Wskazują sposoby ochrony, ale także piętnują przypadki szkodnictwa i dewastacji, co jest obowiązkiem statutowym każdego fotografa przyrody Okręgu Mazowieckiego.

Zwycięzców konkursu i efekty ich pracy w latach 2017/18 można poznać na wystawie prezentowanej w Muzeum Ziemi. Serdecznie zapraszamy wszystkich miłośników fotografii przyrodniczej.

 Małgorzata Bruj

Prezes OM ZPFP

Katalog dostępny jest na stronie http://fotooferta.com.pl

[Best_Wordpress_Gallery id=”82″ gal_title=”Nasze fascynacje 2019″]

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Kwiecień – Maj 2019: W obliczu kamienia

Kwiecień – Maj 2019: W obliczu kamienia

Wystawa rzeźby Beaty Czapskiej

17 kwietnia – 16 maja 2019

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza na najnowszą wystawę czasową z cyklu Natura – Sztuka zatytułowaną „W obliczu kamienia”.

Beata Czapska, rzeźbiarka zamieszkała na stałe w Paryżu, dzieląca swój czas między Francję, a Polskę, tym razem prezentuje swoje rzeźby i szkice w Muzeum Ziemi. Większość swoich prac wykonuje w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, gdzie znalazła idealne warunki do pracy twórczej. Rzeźbiarka  pracuje w bardzo różnorodnym materiale, takim jak marmur, granit, alabaster, bazalt oraz serpentynit. Tematem przewodnim najnowszej wystawy jest fauna oraz flora.

„Szukam zawsze wyjątkowych miejsc na moje wystawy i Muzeum Ziemi jest  dla mnie  szczególne z kilku względów. Jednym z nich  jest jego położenie – w samym sercu Warszawy –  lecz nie najważniejszym. Od dzieciństwa pasjonowały mnie kamienie i przychodziłam tu z rodzicami podziwiać ich różnorodność. Jednocześnie historia rodziny mojej mamy, prof. Anny Czapskiej, związana jest z prof. Bogdanem Pniewskim, który przyjaźnił się z jej wujem Alfonsem Gravier, architektem – twórcą m.in. budynku przy Wybrzeżu Kościuszkowskim mieszczącym Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych” mówi Beata Czapska. Możliwość obejrzenia prac dłuta Beaty Czapskiej w Muzeum Ziemi, w willi, będącej dawniej własnością Bohdana Pniewskiego, niech będzie niezwykłym dopełnieniem tej historii.

Wystawa czynna:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

 

[Best_Wordpress_Gallery id=”154″ gal_title=”W obliczu kamienia”]

Maj – Czerwiec 2019: Megality

Maj – Czerwiec 2019: Megality

Wystawa fotografii Elżbiety Dzikowskiej

18 maja – 9 czerwca 2019

Od kilkudziesięciu lat Elżbieta Dzikowska zajmuje się fotografią dokumentalną i reporterską, z czasem jej zainteresowania rozwinęły się w kierunku fotografii artystycznej, zawsze jednak związanej z naturą. W 1968, w Peru  zobaczyła po raz pierwszy megality, niezwykłe w swej potężnej skali kamienne bloki, ustawione w rzędy murów. Te niezwykle interesujące monumentalne konstrukcje, były początkiem dalszych poszukiwań i fascynacji.  Wkrótce odkryła, że sercem prawdziwej megalitycznej kultury jest malowniczy region Bretanii (Carnac), w Anglii (Stonehenge), a także w Portugalii i w wielu innych miejscach w Europie. W Polsce fotografowała je w Górach Świętokrzyskich, na Pomorzu i Kujawach.

Megality są dziełem natury i człowieka, który tworząc tajemnicze budowle, kręgi i aleje, przekazywał i utrwalał  w nich swoją siłę i wiarę. „Urzekła mnie tajemnica tych miejsc. Moje przeżycia były niezwykle duchowe i niezwykle piękne, w takim szlachetnym sensie. Kiedy oglądam megality odczuwam ogromną siłę, energię, która zapewne została w nich kiedyś zawarta i jest nadal przekazywana, jako rodzaj przesłania. Zresztą tak jest również we współczesnym dobrym dziele sztuki. Jeżeli nie ma tego przesłania, to nie ma kontaktu i nie jest ono dobre w sensie artystycznym”.

Na wystawie w Muzeum Ziemi prezentujemy fotografie megalitów powstałe na przestrzeni wielu lat, w trakcie licznych podróży autorki po świecie. Są wśród nich fotografie o charakterze dokumentacyjnym, ukazujące dalekie pejzaże menhirów, dolmenów, z motywami ornamentów na ścianach. Znacznie większą grupę stanowią bogate plastycznie fotografie megalitycznych brył, zdradzające nam prawdziwy motyw działań autorki. Przyglądając się tym pracom, poddajemy się urokowi prostych monumentalnych form, iluzji barwnej faktury, wierzchniej tkanki z mchów i porostów, którą tylko czasami demistyfikuje realny widok źdźbła trawy. „W tych ogromnych założeniach kamiennych struktur ujęła mnie prostota form, mająca związek z konstruktywizmem i innymi współczesnymi kierunkami w sztuce. Wybierając pewne fragmenty budując z nich układy formalne, staram się zrobić to najpiękniej. Jeżeli artysta posiada duży ładunek duchowości stara się stworzyć tę właściwą formę, która nie jest kiczowata, a jest najprostsza i najwłaściwsza”.

 

[Best_Wordpress_Gallery id=”158″ gal_title=”Megality”]

[Best_Wordpress_Gallery id=”161″ gal_title=”Megality wernisaż”]

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Czerwiec – Lipiec 2019: Roślinność

Czerwiec – Lipiec 2019: Roślinność

Wystawa malarstwa Ewy Miazek

14 czerwca – 7 lipca 2019

„Roślinność” to tytuł najnowszej wystawy czasowej, którą będzie można oglądać w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie od 14 czerwca do 7 lipca 2019 r. Ewa Miazek, autorka prezentowanych prac malarskich, jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, uzyskała dyplom w pracowni prof. Stefana Gierowskiego. Odbyła szereg wystaw indywidualnych i zbiorowych w Polsce, Holandii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, na Litwie, w Szwajcarii, na Ukrainie, w Meksyku, Mongolii i Mołdawii, a teraz ponownie gościć będzie w Muzeum Ziemi.

Tym razem Ewa Miazek zaprezentuje swoje płótna malowane techniką olejną i akrylową oraz akwarele i gwasze. Prezentowane prace powstawały w ostatnich latach cyklami i złożyły się na ten przyrodniczy zestaw. Pokazane zostaną obrazy tworzone z myślą o przedstawieniu flory, głównie drzew, w jej niezaprzeczalnym pięknie. Zobrazowana została siła, żywotność i swoboda zawłaszczania przestrzeni przez roślinność. Wystawa doskonale wpisuje się w cykl „Natura – Sztuka” prezentowany od wielu lat w Muzeum Ziemi.

 

[Best_Wordpress_Gallery id=”166″ gal_title=”Roślinność”]

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

 

Lipiec – Wrzesień 2019: Jan Małachowski – zapomniany fotograf Tatr

Lipiec – Wrzesień 2019: Jan Małachowski – zapomniany fotograf Tatr

wystawa fotografii ze zbiorów PAN Muzeum Ziemi w Warszawie

12 lipca – 8 września 2019

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie zaprasza serdecznie na wystawę czasową pt. „Jan Małachowski – zapomniany fotograf Tatr” część II Tatry i Korsyka. Muzeum Ziemi jest w posiadaniu unikatowych fotografii z początku XX w. autorstwa Jana Małachowskiego i jego żony Heleny Małachowskiej, w tym wyjątkowych jednych z pierwszych zdjęć kolorowych wykonanych w Polsce.

Jan Małachowski (1886-1917) zajmował się malarstwem i fotografią. Był zamiłowanym taternikiem, narciarzem i ratownikiem tatrzańskim.

 

[Best_Wordpress_Gallery id=”173″ gal_title=”Jan Małachowski – zapomniany fotograf Tatr”]

Wystawa czynna w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27: 

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Wrzesień – Listopad 2019: Jak potopu świata fale…

Wrzesień – Listopad 2019: Jak potopu świata fale…

16 września – 17 listopada 2019

pejzaże tatrzańskie z kolekcji Leszka Radwana, Piotra Radwana-Röhrenschefa oraz Witolda Huculaka

Miłośników Tatr, a także sztuki inspirowanej Tatrami zapraszamy do PAN Muzeum Ziemi w Warszawie na wystawę pejzaży tatrzańskich z kolekcji Leszka Radwana, Piotra Radwana-Röhrenschefa i Witolda Huculaka. Tytuł wystawy „Jak potopu świata fale…” zapożyczony został z twórczości Wincentego Pola, a zaprezentowanych będzie kilkadziesiąt prac powstałych w okresie niespełna dwustu lat dziejów polskiego pejzażu tatrzańskiego,  od lat trzydziestych XIX wieku po dzień dzisiejszy. Uwagę znawców przyciągnie zapewne obraz pioniera gatunku – Jana Nepomucena Głowackiego, a także dzieło niekoronowanego króla tatrzańskich pejzażystów  przełomu XIX i XX wieku – Leona Wyczółkowskiego.

Obok prac klasyków – Stanisława Witkiewicza, Stanisława Kamockiego, Stanisława Gałka, Alfreda Terleckiego, Karola Kłosowskiego czy Rafała Malczewskiego na wystawie znajdą się obrazy  wielu innych, mniej znanych, a nawet niesłusznie zapomnianych twórców, głównie z lat międzywojennych. Zaprezentujemy także wybrane obrazy artystów współczesnych m.in. Arkadiusza Walocha, Józefa Panfila, Bartka Leszczyny i innych, w tym całkiem młodych, dla których, co cieszy Tatry są wciąż inspirujące i godne twórczego wysiłku.

[Best_Wordpress_Gallery id=”184″ gal_title=”Jak potopu światła fale”]

[Best_Wordpress_Gallery id=”190″ gal_title=”Jak potopu światła fale: wernisaż”]

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27

wystawa czynna:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

Listopad – Grudzień 2019: Struktury i Żywioły Ziemi

Listopad – Grudzień 2019: Struktury i Żywioły Ziemi

Wystawa malarstwa i grafiki

22 listopada – 29 grudnia 2019

„Struktury i Żywioły Ziemi” to tytuł autorskiej wystawy malarstwa i grafiki Katarzyny Lipskiej-Ziębińskiej, absolwentki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Uniwersytetu Warszawskiego Podyplomowych Studiów dla Twórców , Artystów i Animatorów Kultury. Katarzyna Lipska-Ziębińska z zamiłowania artysta, twórca sztuk wizualnych, malarka, graficzka, a prywatnie podróżniczka otwarta na ludzi i sytuacje.

Moją pasją jest zagłębianie się w otaczający mnie świat. Z zaangażowaniem odkrywam i fascynuję się bogactwem barw i struktur otaczającej mnie przestrzeni. Zachwyt nad materią kamienia czy żywiołem wody lub ognia przenoszę w swój osobisty świat doznań i wizji artystycznych na płótnie. Łączę materię natury – szkło, drewno, metal z przestrzenią twórczą mojej osobowości i moimi płótnami w formie czystych zdecydowanych kolorów i różnorodnych struktur przestrzennych. To stanowi swoistego rodzaju moją odpowiedź na fascynację pięknem i bogactwem świata. Wszystko co istnieje ma swoja energię żywiołu Ognia, Metalu, Ziemi, Drzewa i Wody. Wszystko co z kolei objawia nam się w naturze  w materii kamienia, strumienia, oceanów, roślinności, bogactwa form życia na Ziemi jest energią istnienia subtelnej równowagi żywiołów, które w swoisty sposób przejawiam w barwach i strukturze, w przestrzeni i kompozycji swoich obrazów i grafik.

Prowadząc dialog duszy z barwą i materią obrazu tworzę swoiście spójne i przestrzenne dzieła. Wykorzystanie naturalnych form Ziemi i możliwości plastycznych malarstwa to opowieść o wędrówce po żywiołach i emocjach, po kolorach i formach, to wędrówka z moją duszą w świat wewnętrzny mojego istnienia.

Wystawa, którą prezentuję jest pretekstem, aby każdy, kto zatrzyma się przed moim obrazem miał możliwość odczuć i zobaczyć oczyma wyobraźni prezentowany żywioł. Aby czytając tytuł dopełniający obraz  miał możliwość świadomego przeżycia chwili w przestrzeni mojego dzieła i żywiołu Ziemi. Prezentowana wystawa jest również pretekstem do zatrzymania się nad obecnie bardzo ważnym problemem degradacji i zniszczenia zasobów naturalnych Ziemi. Poruszanie się w sferze piękna, jest pretekstem na zwrócenie uwagi na współistniejącą brzydotę naszego bytu, na niszczycielskie i zaborcze działania destrukcyjne człowieka w środowisku. Jest pretekstem na zastanowienie się w jakim kierunku zmierza ludzkość i czy możemy coś temu zaradzić. Wszechobecna degradacja środowiska i świadome cywilizacyjnie, usprawiedliwione unicestwienie środowiska jest również tematem jaki będę poruszać na spotkaniach w trakcie trwania wystawy.

Bardzo serdecznie zapraszam na wystawę o świadomej bytu natury sztuce, o przemianach i dojrzałości twórczej, a przede wszystkim o świadomości życia, istnienia Tu i Teraz – Dziś.

Katarzyna Lipska Ziębińska

 

Katarzyna Lipska Ziębińska

Artysta Plastyk, Menadżer Kultury

Tel.kom: 502 200 599, email:klziebinska@gmail.com

 

 

[Best_Wordpress_Gallery id=”206″ gal_title=”Struktury i Żywioły Ziemi”]

[Best_Wordpress_Gallery id=”208″ gal_title=”Wernisaż Struktury i Żywioły Ziemi””]

Patronat honorowy: Prezes Związku Artystów Plastyków Okręgu Warszawskiego Bożenna Leszczyńska

 

 

Patronat artystyczny: Art Imperium – Portal Kulturalny

 

 

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27

Wystawa czynna:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł

 

Styczeń – Luty 2020: Bałkany dalekie lecz bliskie

Styczeń – Luty 2020: Bałkany dalekie lecz bliskie

Wystawa fotografii  Tomasza Strączka

10 stycznia – 2 lutego 2020       

„Bałkany dalekie lecz bliskie” to tytuł najnowszej wystawy czasowej z cyklu „Natura – Sztuka”, którą można będzie oglądać w PAN Muzeum Ziemi w Warszawie od 10 stycznia do 2 lutego 2020 roku. Autor prezentowanych fotografii, Tomasz Strączek przedstawia różne aspekty kultur bułgarskiej i macedońskiej – kultur, które jak w soczewce ukazują także polską kulturę ludową, tyle że sprzed wieków (uprawę roli, obrzędowość oraz architekturę). Ekspozycję wzbogaca kilka przedmiotów, które należą do inwentarza kultury materialnej Bałkanów: dzwonki dla owiec i dzwonek dla wołu – znacznie większy, o dźwięku niskim i dostojnym, naczynia gliniane do pieczenia w tradycyjnych piecach i wreszcie laska pasterska, zwana kijem pastorałowatym. Warto wspomnieć, że pastorały hierarchów, m.in., katolickich, wzorowane są właśnie na takich laskach pasterskich.  Absolutnie unikalną rzeczą, zaprezentowaną na wystawie jest oryginalna rzeźba gliniana, przedstawiająca Klimenta Ochrydzkiego, ucznia św. Cyryla i Metodego, założyciela piśmienniczej szkoły ochrydzkiej. Autorem rzeźby jest słynny rzeźbiarz macedoński Dimcze Janko. Wszystkie rzeźby w parlamencie macedońskim są jego dziełem.

Etnologia jest spotkaniem z drugim człowiekiem, aranżowanym po to, aby go zrozumieć. Mam nadzieję, że ta wystawa, na którą składają się zdjęcia, które robiłem przez ponad dwie dekady swoich badań na Bałkanach, pokaże Państwu nasze wspólne, słowiańskie dziedzictwo, niezbędne, jak mi się wydaje, abyśmy w pełni mogli siebie zrozumieć.

 

Bałkany – niezwykły region Europy

Bałkany są niezwykłym regionem Europy. Charakteryzuje się on bowiem unikalną kulturą warstw nieelitarnych, którą także określa się mianem kultury ludowej. Obejmują one teren Półwyspu Bałkańskiego, zasiedlony przez ludność wieloetniczną. Występują tam trzy wielkie religie: prawosławie, islam i katolicyzm. Historia tych ziem, kiedyś należących do Cesarstwa Bizantyjskiego, a później znajdujących się  pod panowaniem tureckim, jest trudna i bardzo złożona. Losy podbojów Europy tak się ułożyły, że Słowianie, którzy zasiedlili część ziem bałkańskich w VI wieku, zostali odcięci od Słowiańszczyzny północnej do tego stopnia, że wymiana i koegzystencja kulturowa między Północą, a Południem niemal nie istniała. Słowiańszczyzna Bałkańska, pod panowaniem tureckim, rozwijała się znacznie wolniej niż słowiańskie kraje Europy Północnej. Taki stan rzeczy stał się ogromną szansą dla etnologów, którzy zajmują się badaniem kultur ludowych. Wiadomo bowiem, że  na Bałkanach można  odnaleźć te elementy wspólnego, słowiańskiego dziedzictwa, które na Północy, w procesie szybszych zmian kulturowych, kilka wieków temu, zanikły. To dało szansę rekonstrukcji, m.in. kondycji polskiej kultury ludowej sprzed wieków w wyniku prowadzonych badań porównawczych. W moim przypadku badałem kulturę polską i kultury ludowe Macedonii i Bułgarii, realizując temat poświęcony budowie tradycyjnego domu chłopskiego w Polsce i na Bałkanach. Nie sposób jednak badać jakiegoś fragmentu kultury, nie mając przed oczami przynajmniej zarysu jej całości. Wielkim błędem etnologii jest to, że obecnie często lekceważy tę zasadę. W mojej pracy starałem się badawczy szczegół umieszczać w zarysie ogólnego szkicu miejscowej egzystencji.

Tomasz Strączek

[Best_Wordpress_Gallery id=”214″ gal_title=”Bałkany dalekie lecz bliskie”]

Polska Akademia Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie, Al. Na Skarpie 27

wystawa czynna:

od poniedziałku do piątku: 9.00 – 16.00

w niedziele: 10.00 – 16.00 (wstęp wolny)

Ceny biletów: normalny – 8 zł, ulgowy – 4 zł